|
Japonya Uzay Havacýlýk Dairesi (JAXA) ve Tokyo Üniversitesi'nde görev yapan Doç.Dr. Serkan Anýlýr, zamanda yolculuk konusunu yazdý.
Zamanda yolculuk dendiðinde aklýmýza hep ünlü bilim adamý Stephen Hawking'in yaklaþýmý gelir.
'Eðer zamanda yolculuk mümkün olsaydý, neden bugün gelecekten gelmiþ zaman yolcularýyla karþýlaþmýyoruz?'
Peki ya ileride zamanda yolculuk gerçekten mümkün olursa ve gelecekten gelmiþ kiþiler aramýzda yaþayýp bizi izliyorlar ve içlerinden gülüyorlarsa? Gelin, hep beraber bu olasýlýðý düþünelim.
Zannederim, uzmanlýk alaný olmasa da herkes, zamanda yolculuðun ancak ýþýk hýzýna ulaþabilmemiz durumunda mümkün olduðunu biliyordur.
Gelecekte, zaman yolculuðu ile ilgili bütün engelleri ortadan kaldýrýp ýþýk hýzýndan daha hýzlý hareket etmeye yönelik teknolojiyi geliþtirdiðimizi varsayarsak, nasýl bir zaman yolculuðu yaþanacaðýný da hayal edebiliriz.
Wells'in romaný ve 'warp' fikri
Zamanda yolculuk üzerine en tanýnmýþ yazýlý roman, ünlü yazar H.G.Wells tarafýndan kaleme alýnmýþtýr. Romanda zaman makinasý geçmiþe ve geleceðe tek bir çizgi üzerinde hareket ederken, bugün zamanda yolculuðun gerçekleþeceðine inanan birçok bilim adamý, bazý zorluklarý yok etmek için 'warp' fikrini ortaya atmaktadýr.
'Warp'ý basit bir örnekle açýklayacak olursak, bir kaðýdýn sol alt köþesine (X), sol üst köþesine (Y) yazalým. X'den (þimdiki zaman) Y'ye (geçmiþ zaman) bir çizgi çekelim.
Wells'in modelinde, zaman makinasýný bu çizgi üzerinde hareket etmektedir. Ama, harflerin yazýlý olduðu iki köþeyi kaðýdý kaldýrýp ortasý sarkacak þekilde biraraya getirirsek, bu iki farklý nokta arasýnda hareket etmek için varolan çizgiyi takip etmek yerine direkt atlama yapabileceðimizi görürüz. 'Warp' budur.
Her ne kadar bu imkansýz gibi düþünülse de, bugün doðadaki formlara baktýðýmýzda, mükemmel bir kare veya dikdörtgen benzeri bir form göremeyiz. Doða, bizim '3.5 boyut' ismini verdiðimiz mevcut form cetvelleriyle tanýmlanamayan 'fraktal'lerden oluþur.
Kar tanesi ve yansýmalar
Buna en güzel örnek ise bir 'kar tanesinin' þekli. Kyoto Üniversitesi'nden Prof. Dr. Koji Miyazaki ile beraber yaptýðýmýz bir araþtýrma sýrasýnda, kar taneleri ve benzer milyonlarca fraktal þekillerin aslýnda dördüncü boyuttan üçüncü boyuta yansýmalar olduðunu bilgisayar modelleriyle kanýtlayýp baþarýlý olduk.
Einstein'in 'zaman' olarak tanýmladýðý dördüncü boyutun, belki de farklý bir kurgusu olan bir üst 'mekan' olabileceðine dair bir tez de geliþtirdik.
Uzayýn þekli ve boyut konusunu daha derinden kavramak, ileride belki de zaman makinasýnýn önünü açabilir.
Zaman makinasýna geri dönecek olursak, bugüne kadar büyük bütçeler ve derin araþtýrmalarla hazýrlanmýþ bütün filmlerde kahramanýmýz zaman makinasýyla geçmiþe veya geleceðe giderken, farklý zaman diliminde baþladýðý nokta ile çýktýðý nokta aynýdýr.
Örneði tekrar düþünürsek, bir kaðýt üzerindeki iki nokta arasýndaki çizgiyi takip etmeden o noktalar arasýnda gidip gelmek bir gün mümkün olsa da, herhalde o gün zaman makinasý üzerine çalýþanlar, çok önemli bir gerçeði fark edecekler. O da kaðýdýn hareket halinde olmasý... Yani uzayýn hareket ediyor olmasý.
Nasýl mý?
Dünya saatte yaklaþýk bin 600 km hýzla dönmektedir. Eðer bir zaman yolcusu 'warp' ile, zamanda bir saat geriye gidecek olursa, çýkacaðý nokta ilk baþlangýç noktasýndan bin 600 km ötede olacaktýr.
Tabii ki bu durumda, uzaya dýþarýdan bakacak olursak, dünyanýn ayný bir saat içinde güneþin etrafýnda da 107 bin km yol katettiðini, güneþin de Samanyolu galaksisinde 810 bin km, Samanyolu'nun da Andromeda galaksisine doðru 240 bin km, 'Local Group' adý verilen bizim sistemimizin de Virgo kümesine doðru 2 milyon 770 bin km ve komple olarak Virgo sisteminin de 'Great Attractor' adý verilen görünmeyen bir kümeye doðru 2 milyon 150 bin km ile hareket ettiðini düþünmemiz gerekir.
Zamanda yolculuk hayalleri ile yola çýkan pilotumuz, sadece ve sadece bir saat geriye dönmeye kalkýþýrsa, yola çýktýðý noktadan yaklaþýk 5 milyon kilometre uzaklýktaki farklý bir noktada ortaya çýkacaktýr.
Burada önemli olan, yolculuða baþladýðý noktada gene ortaya çýkmýþ olsa bile, bu sýrada uzay bir saat içinde hareket etmeye devam etmiþtir.
Bu kadar kötümser olmamak için, olaya bir de iyi tarafýndan bakalým. 5 milyon kilometre uzakta çýkma olasýlýðýndan bahsettiðim halde, bütün yýldýz ve kümelerin ayný yöne hareket etmediði gerçeðini göz önünde bulunduracak olursak, buradan birbirlerini sýfýrlama þanslarý olduðunu söyleyebiliriz.
Bugün bilim adamlarýnýn 'uzayýn duvar kaðýdý' olarak da tanýmladýklarý arka plandaki 'kozmik kýsa dalga fon radyasyonu' (Büyük patlama, yani Big Bang adýný verdiðimiz evrenin doðuþunda meydana gelen patlamadan geriye kalan radyasyon) ölçümleri ýþýðýnda, dünyanýn saatte yaklaþýk 1 milyon 400 bin km hareket ettiðini biliyoruz.
Bu uzaklýklarý þu ana kadar sadece bir saatlik bir zaman yolculuðu macerasý olarak düþündük. Bunu günlere, aylara, yýllara vurursak ortaya çýkan mesafe farklýlýklarýný zannediyorum herkes hesaplayabilir.
Basit bir örnek verecek olursak, 2105 yýlýndan zamanýmýza dönmeye çalýþan bir kiþi, dünyadaki baþladýðý noktadan yaklaþýk 1 trilyar kilometre uzakta çýkacaktýr, bize o noktada mesaj gönderse, dünyaya ulaþmasý yaklaþýk 47 gün alacaktýr.
Uzay keþifleri
Eðer bu þekilde bir yolculuk imkaný olursa, yani uzayýn sürekli hareket halinde olmasýný kendi avantajýmýza çevirmek istersek, bunlardan birisi uzay keþifleri olabilir.
Mesela ayný hesaplama sistemi ile gidersek, þu an ki bulunduðumuz noktada 17.4 gün sonra Jüpiter gezegeninin olacaðýný tahmin ederek (dünyaya en yakýn olduðu zamanda 587 milyon kilometre) buna ayarlayarak bir keþif gemisini gönderebiliriz.
Tabii ki x-y düzleminde baþarýlý olunacaðý tahmin edilse bile, uzay ortamýndaki x-y-z sisteminde düþünürsek, belki uzaklýk olarak doðru noktada çýkabiliriz ama Jüpiter'in o andaki konumuna göre tam olarak yanýnda çýkma þansýmýzýn çok zayýf olduðu da bir gerçektir.
Ancak bu teknoloji eðer baþarýlý olursa, mesela dünya yörüngesine uydu veya benzeri yük taþýmasý için son derece pratik bir çözüm olabilir.
Hayal gücümüzü zorlamaya devam edecek olursak, ben bir gün zaman makinasýyla yolculuk yapma þansýný yakalasam iki seçeneðim vardýr.
Birincisi ne kadar dünyadan uzakta ortaya çýksam bile, en kýsa zamanda dünya ile baðlantý kurup yönümü bulmak ve geriye dönmeye çalýþmak.
Ýkincisi ise, zaten geri dönemeyeceðim gerçeðini kabul ederek, gitmiþken sonuna kadar gideyim fikrine de sarýlarak, uzayýn baþladýðý zamana dönmek.
Acaba Big Bang patlamasýnýn olduðu ana kadar gidebilir miydim? Uzayýn henüz bin yaþýnda olduðu ve sadece taneciklerden meydana geldiði bir döneme dönebilecek olsam, acaba benim zaman makinem de o anda tanelerine ayrýlýr mýydý?
'Warp' fikrinde zamanýn etrafýnda dönerek, yani o çizgi üzerindeki olaylardan etkilenmeyerek hareket edebileceðimizi varsayarak, 'Big Bang'den öncesine dönmeye kalkýþsaydýk? Bu durumda uzayýn varolmayacaðý ve uzayýn varolmasýndan dolayý ortaya çýkan ve insanlar tarafýndan yorumlanarak 'fizik kanunlarý' olarak kabul edilmiþ, ve benim zaman makinamla o noktaya kadar gitmeme imkan saðlamýþ bütün kurallarýn da varolmayacaðýný düþünersek?
'Terminator' filminde zamanda geriye giderek, ileride lider olacak insanlarýn ailelerini yok etme düþüncesi nereye kadar mümkün bilemiyorum.
Buna baþka bir yaklaþým getirsem, mesela ileride olacak çok büyük bir felaketi dünyaya mesaj olarak yollayarak tedbir almalarý için uyarabilirdim.
Bu belki ileride mümkün olabilir ancak böylesine bir felakette ölmesi gereken bir kiþi, benim yollayacaðým mesaj sayesinde kurtulur ve ileride dedemi bir kavga sýrasýnda öldürürse?
Zaman yolculuðu tartýþmasý yýllarca sürer...
Doç.Dr. Serkan Anýlýr
Zamanda yolculuk olasýlýðý(Bilim.org)
|
