AÐACIN GÜCÜ
Yaþamýmýzýn her bir saniyesinde aðaçlarla içli dýþlý olmuþuzdur. Soframýzdaki türlü yiyeceklerden, meyvelerden, oturduðumuz sandalyeye, yazý yazdýðýmýz kaðýda, vazgeçemediðimiz kömüre kadar her þey aðaçlarýn ürünüdür. Yaþam için gerekli dengelerin kurulmasýnda aðaçlarýn çok büyük payý vardýr. Havadaki gazlarýn dengesi, iklimler, sýcaklýk, nem ayarlarý tümüyle aðaçlarca saðlanýr. Hem de en karmaþýk kimyasal formüllerle…
Aðaçlar baþkadýr, bambaþkadýr. Orhan Murat Arýburnu “Bu aðaç baþkadýr.” Derken, çok da güzel söylemiþ:
Aðaç !
Ne kadar güzelsin
Nekadar baþka
Yaþamak isterim dallarýnda
Adarsam
Sana adarým kendimi
Büyürüm meyvelerinde
Aðaç!
Ne kadar güzelsin
Ne kadar baþka!
Yaþamak ve soylarýný sürdürmek için gösterdikleri çaba akýllara durgunluk verir. Sýkça gittiðim köyümde “Ardýçlý Burun” denilen bir yer vardýr. Güçlü motorlu araçlarla bile kazýlabilecek bir yerini bulamazsýnýz. Burada kök tutan ardýç aðaçlarýný her gördüðümde hayranlýkla izlerim. Fazla büyümezler. Saksý bitkisi gibidirler. Görevlerini titizlikle yaparlar. Çevrelerinde minik ardýç yavrularýný, korunaklý dallarý arasýndaki kuþ yuvalarýný görebilirsiniz.
Sert bir taþýn üzerinde aðaç biteceðini ve yaþayabileceðini düþünebilir misiniz? Ben gördüm. O incecik köklerini taþýn içinden geçirerek suya ulaþabilmiþti. O da bir ardýçtý. Bazý binalarýn taþ duvarlarý üzerinde aðaççýklar görmüþsünüzdür. Edirne’de eski bir taþ binanýn tepesine yakýn bir yerinde büyücek bir incir aðacý vardý. Duvarlarý yosunlardan kirden pastan iyice temizlemiþler de, incir aðacýna dokunmamýþlar, dokunamamýþlar. Gücüne saygýdan olsa gerek. Binayý bir askeri birlik kullanýyordu. Her törende kutsal deðerleri selamlarken o incir aðacýný da unutmuyorlar. Nereden besin topluyor, nereden su buluyor bilemezsiniz. Ama o buluyordu, yaþýyordu.
Giyinip soyunurken, saçlarýmýza deðen giysilerimizin çýtýr çýtýr kývýlcýmlar çýkardýðýný bilirsiniz. Plastik bir maddeyi, örneðin bir taraðý, kalemi kumaþa sürtüp, akan ince suya yaklaþtýrýrsak suyun eðilip büküldüðünü görürsünüz. Oluþan elektriðin marifetidir bunlar. Canlýlarýn çevresinde ve dünyamýzda da böyle elektrik alanlarý vardýr. Aðaçlarýn karþýlýklý yapraklarý, özellikle çamlardaki iðne yapraklar elektrik üretip depolayan araçlardýr. Ýþte bu araçlar, yýldýrým, þimþek, yaðmur gibi yaþamsal olaylarýn ustalarýdýr. Evrendeki gizemli yaþam dengeleri, böylesi ilginç doðal olaylarla iç içedir.
Aðaçlarýn hemen görünüveren gücü, yakacak, yiyecek, kereste, ilaç, gibi maddelerdir. Kuþkusuz bu deðerler yaþamsaldýr, kesin olarak küçümsenemez. Halk bu deðeri, “Beþik, kaþýk, eþik…” üçlemesiyle çok güzel özetlemiþtir. Aðaçlarýn hemen görünüveren bu deðerleri bazý ülkelerin en önemli gelir kaynaklarýdýr. Tarým ve sanayi üretimine olan katkýlarý da yaþamsal önemdedir. Aðaçlarýn bir de göremediðimiz ve zor algýlayabileceðimiz çok önemli üretim deðerleri vardýr. Topraktan saðladýklarý su ve havadan saðladýklarý karbondioksit ile protein üretirler. Ýnsanlarýn, hayvanlarýn, böceklerin üretemedikleri protein, canlýlarýn temel yapý taþýdýr. Protein üretimi sýrasýnda oksijen verilip, karbondioksit toplanarak hava da temizlenir, havadaki gaz dengesi saðlanýr ve canlýlara yaþama ortamý sunulur. Her aðaç tek baþýna bir kimyasal üretim fabrikasýdýr. Bu fabrikanýn iþçileri, yöneticileri, mühendisleri görünmez, bilinmez, durup dinlenmeden her an çalýþýrlar, çalýþýrlar. Aþ para pul da istemezler. Bizden yalnýzca zarar vermememizi beklerler. Üzülerek belirtelim ki, biz bu isteði de yerine getirmemek için direniriz. Yaþamýn kaynaðý olan aðaçlarýn en büyük düþmaný olarak kalmak için de direniriz. Ölçüsüz ve acýmasýz kesimler, yangýn çýkarmalar ve yangýna karþý ilgisiz kalmalar, insanlarýn kendi çýkarlarýna da aykýrýdýr oysa.
Son zamanlardaki teknolojik geliþmeler de aðaçlara zarar vermektedir. Masraf azalsýn diye denemeler ormanlarda yapýlmaktadýr. Cinslerine, genlerine karýþýlmakta, doðallýktan uzaklaþýlmaktadýr. Acaba buna bitkiler ne diyor? Onlar denemecilere yeni hastalýklar sunarak, doðal dengeyi bozarak bir yanýt vermekteler ama bizim algýlamalarýmýz oldukça geç kalmaktadýr. Çekirdeksiz , farklý renki, Küçültülmüþ yada büyütülmüþ aðaçlar belki hoþ görüntü sunuyorlar ama , Bunlarýn birer uyarý olduðunu anlayamýyoruz.
Canlýlarýn akýl almaz güçleri vardýr. Bir tek geliþmiþ aðacýn, katma deðeri yýlda 200 000 dolar olarak hesaplanmýþtýr. Ayrýntýlarý da verilmiþtir:
Hava kirliliðini önleme………………………65 000 Dolar
Havadaki nemin dengelenmesi………………..33 000 Dolar
Doðayý koruma ve erozyonu önleme…………33 000 Dolar
Oksijen gazý üretimi…………………………..33 000 Dolar
Protein üretimi………………………………… 3 000 Dolar
Topraðý geliþtirme……………………………. 33 000 Dolar
Aðaçlarýn ölçülemeyecek deðerleri de kuþkusuz çok fazladýr. Dünyamýzýn süsleridir aðaçlar. Binbir çeþit renkleriyle ve her rengin binbir çeþit tonlarýyla en yakýn dostlarýmýzdýr onlar. Dinlenmek,kötü düþüncelerden ve olaylardan uzaklaþmak istiyorsanýz, dertlerinize ilaç arýyorsanýz aðaçlara koþunuz. Onlarla konuþun, dostluk kurunuz. Sizi kendi toplulukarýna çaðýracaklar, aðaçlarla ormanla tanýþtýracaklardýr. Bir aðaçla tanýþýrsanýz, onun sayýsýz dostuyla da tanýþýrsýnýz.
Aðaçlarýn gizini ve gücünü Çin’li ozan Z’inZö-Hao’dan dinleyelim:
Aðaç sonsuza uzanýr.
Boþluðu yakalar.
Ve yine de sonsuz ellerinin içindedir.
Birbirine geçmiþ kökleri geçmiþin içine dalar,
Dolaþýk dallarý uzanýr geleceðe doðru,
Tomurcuklarý gür yapraklarý,
Okþar bulutlarý, güneþi, yýldýzlarý.
Yaþamý en yükseðe, en büyüðe ulaþýr,
En derine, en geniþe.
Gökyüzü mavi bir sonsuzluktur,
Bitmsiz ve giz dolu
Aðaç sonsuza uzanýr
Ve yaþamanýn anahtarlarýyla,açýp girebilir
evrenin gizinin içine.