UZUN YOL / 21

         BÝR GÜNLÜK ÖÐRETMENLÝK

Ýlk öðretmenliðimin ilk bir  ay  kadarý,  kavgalar  tartýþmalar  içinde oldukça maceralý  geçti. Ülkemizin batý ucundan en doðusuna içten isteðimle bir haftada gelebilmiþtim. Yol zorluklarý bir yirmi yaþ gencine eðlence gibi gelebilir, benim için de öyle oldu. O yaþýma kadar böylesine iç karartan bir bozkýr doðasý görmemiþtim. Yeþillendirildiðinde nasýl olabileceðini düþleyerek, belleðime güzellikler çizdim. Van Gölü’nün ve küçük Van Ýli’nin güzelliði,  gösteriþsiz ama ev sýcaklýðýndaki Erek Oteli’nin tatlý scaklýðý ve iþleteni Halil Efendi’nin az rastlanabilecek insan davranýþlarý içimi ýsýttý,ýþýttý. Görevlilerden elbette davul zura ile deðil, güler yüzle bir “Hoþ geldin!” bekliyordum. Bunu görüp duyamamanýn üzüntüsü altýnda  ezildim, ezildim , ezildim.

“Devlet” denilen asýk yüzlü ‘canavar demiyeyim ama’ acýmasýz devi tanýttýlar, tanýdým. Bu devin bir organý olmamak için, daha o yaþlarda, ilk adýmlarýmda yemin ederek söz verdim. Van’a                                     gelince göreve baþlatýlmadýk ve maaþlarýmýzý alamadýk. Bir ay sonra zorluklar aþýlabildi. Ýlk maaþý almak çok güzel bir olaymýþ. Sakýn gülmeyin, ilk maaþým 110 liraydý. 10 lirasýný da maaþlarý almakla görevlendirilen öðretmen ödemedi. 1957’nin yüz lirasý ne kadar iþe yarýyordu pek anýmsayamýyorum. Sanýrým bir gazete on kuruþtu. Yani yüz lirayla bin tane gazete alýnabilirdi. Demek ki 2010’lu yýllarýn  500  lirasý gibi bir þey.  Borçlarýmýzý ödeyince elimize bir þey kalmadý. Erek Oteli’nin borçlarýný ödeyemedik.

Atanacaðýmýz köyleri merakla bekliyorduk. Ben yüksek okul sýnavlarýný kazanmýþtým ve ayrýlacaktým. Gene de üç beþ gün köyümde kalmak istiyordum. Atandýðýmýz köyler belli oldu. Özalp yolu üzerinde Erçek Köyü’nde öðretmenlik yapacaktým. Ulaþýmý kolay olduðundan sevinmiþtim. Zaman yitirmeden küçük valizimi kapýp yola çýktým. Akþama doðru köydeydim. Köy giriþindeki kahveye uðradým. Birkaç “Hoþ geldin” ve birkaç bardak çayla yetinecektim. Karakolun jandarmalarý ile söyleþtik. Beni karakolda konuk etmek istediler ama ben en azýndan muhtarýn konuðu olmayý düþlemiþtim. Bir ara köye tahsildar geldi. Onun koltuðunun altýnda bir köy evinde yemek yedik. Sonra gene kahvedeydik. Kahve boþalýnca kahveci nereye gideceðimi sordu. Birkaç sandalye üzerinde yatmak için izin istedim. O bir köþedeki sedirinde çabucak uykuya daldý. Sandalyeler üzerinde uzandým. Küçük valizimi yastýk yaptým. Kýrda bayýrda yatmaya alýþkýndým ama öðretmenlik yapacaðým köydeki ilk gecemin böyle geçmesine çok üzüldüm. Sabaha kadar uyuyamadým. Sabah çok erken saatte kalktým. Muhtarý bekledim. Birlikte okulu gezdik. Okul çok bakýmsýz, kýrýk döküktü. Birkaç cilt Ýnönü Ansiklopedisi dýþýnda bir þey de göremedim. Van’a giden kamyonla gitmek üzere muhtara ve jandarmalara “Allaha ýsmarladýk.” dedim. Muhtar biraz þaþkýn nereye gittiðimi sordu. Gençliðin verdiði sabýrsýzlýkla “Otele yatmaya…” diye alaylý bir yanýt verdim. Bir günlük öðretmenliðim iþte böyle geçti.

Erek Oteli’ne tekrar yerleþtim. Bir iki gün sonra Van’dan ayrýlacaktým. Yol param yoktu, otele de bir sürü borcum vardý. Kol saatimi otel iþletmecisine býrakmak ve yol parasý bulmak için utana sýkýla yanýna yaklaþtým. Çok kýzdý. “Beni tanýyamadýnýz demek…” diye sitem etti. Saatimi eliyle itti ve komþularýndan bana 150 lira bulup getirdi. Boynuma sarýlarak baþarýlar diledi. “Ne zaman eline geçerse gönderirsin .” diye beni uðurladý. Gözyaþlarýyla ayrýldým. Parasal borcumu gelir gelmez ödedim. Ýnsanlýk borçlarýný ödeyemedim, ödeyemem de. O güzel Anadolu insanýný, Halil Efendi’yi binlerce kez anlattým. Saygýyla anýyorum.

Milli eðitim yetkililerine de durumumu anlatmak ve Allaha ýsmarladýk demek istedim. Beni görür görmez çok kýzdýlar. Görevimi terk ederek Van’a geldiðim için soruþturma açacaklarýný söylediler. Bir þey söyleme olanaðý bulamadým. Öðrencilik günlerime yeniden döndüm. Geciktitirmeden de Halil Efendi’ye olan  parasal borçlarýmý  gönderdim.

Belki yadýrganacak ama o günleri özlüyorum. Birkaç yýl çalýþsaydým bir üniversite bitirmiþ gibi olacaktým. Böyle bir olanaðý kaçýrdým. Gene de devletin devletlileriyle, o güne deðin tanýmadýðým tartýþma ve kavga adlý dostlarla tanýþmak az buz kazanç deðildir.

                                                                Feridun BAYRAM