|
CEVÝZÝN YAPRAÐI DAL ARASINDA
(Ýkinci Bölüm)
Iþýk Þenlik
Dünya Edebiyatýnda ve Türk Edebiyatýnda aðaçlarýn ve özel olarak cevizin önemli bir yeri vardýr. Cevizin,aðacý,yapraðý, kabuðu, meyvasý deðerlidir, üreticiye gelir getirir.Güzel bir aðaçtýr. Bað bahçenin, tarlalarýn süsü, çocularýmýzýn ve büyüklerimizin saðlýk kaynaðý, ambarlarýmýzýn keselerimizin bereketidir. Birçok aðaç gibi ilk çaðlardan bu yana kutsal bir varlýk olarak deðerlendirilmiþtir. Ýnsanlarýn atasý sayýldýðý bile olmuþtur. Günümüze bile ceviz içini insan beynine benzeterek
kutsallýk yükleyenler vardýr. Yunus ve Mevlana gibi ulular,bazý aðaçlarý tarikatlara benzetirken, cevizi gerçeðin simgesi olarak görmüþlerdir.
Ben cevizi bir aðaç olarak seviyorum. Meyvelerini bilye yerine koyarak oynamayý, uzun dallarýnýn ucuna oturarak sallanmayý, gölgesinde dinlenmeyi, bir taþ plaktan “Cevizin yapraðý dal arasýnda…” türküsünü dinlemeyi, o çok nefis çöreklerinden tatlýlarýndan yemeyi özledim.
Tüm ceviz aðaçlarýný, cevizle ilgili yazý yazanlarý türkü düzenleri, “Dördüncü Kardeþ”olan cevizin öyküsünü “Ceviz Aðacý” þiiriyle süslediðimiz büyük þiir ustasý Nazým Hikmet’i gene onun “Ceviz Aðacýyla Topal Yunus’un Hikayesi” isimli þiirini sunarak selamlýyorum.
CEVÝZAÐACI ÝLETOPALYUNUSUNHÝKAYESÝ
Burda bir dostumuz var
Çerkeþ'in
Kavak köyünden
Büyük kitaplar gibi
içinde bir þeyler saklý.
Akýllý adamlara
ajans haberlerine
ve bilmeceye meraklý.
Adý: Yunus.
Ateþimizi yakýp
suyumuzu veriyor.
Aðaçlardan
ve günlerden konuþuyoruz.
Her hal ilerdedir
yaþanacak günlerin
en güzelleri.
Þimdilik
sohbetimizde kederi :
kesilip
satýlmýþ
bir ceviz aðacýnýn...
Onu tanýyoruz :
avlunun içinde
kapýnýn solundaydý.
Ve altý yaþýnda
dalýndan düþtü Yunus,
topallýðý ondandýr.
Öküzler topallarý sever,
çünkü topallar aðýr yürürler.
Öküzler topallarý sever,
ceviz aðaçlarý sevmez topallarý :
çünkü topallar sýçrayamazlar
yemiþlere
çünkü üzerlerine çýkýp
silkeleyemezler dallarý.
Ceviz aðaçlarý sevmez topallarý...
Bir acayiptir muhabbet bahsi :
mutlaka kendini dereye atmaz
sevilmeyenlerin hepsi.
Ýnsanlarýn hünerleri çoktur :
insanlar
sevilmeden de sevmesini bilirler...
Bir acayiptir muhabbet bahsi,
bir acayiptir
ceviz aðacý ile
topal Yunus'un hikâyesi...
…Cevizlerini Eylülde döker,
yapraklarý yeþil dururdu Kasýma kadar
Ve Çerkeþ yolu üzerinden
sabah namazý ýþýyýp geldiði zaman,
kadýnlardan önce uyanýrdý dallarý .
Altýndan geçerken düþünürdü Yunus...
…Düþünmek
ne mukaddes bir iþ
ne felâket
ne de bahtiyarlýktý ,
ve ölüm :
mutlaka varýlýp dönülmeyen,
fakat üzerinde düþünülmeyen
bir köydü Yunus için...
… Cevizlerini Eylülde döker,
yapraklarý yeþil dururdu Kasým'a kadar. Güneþte Güneþte gölgesi hain olurdu,
rüzgârda konuþurdu kendi kendine, dallarý yukardan Yunus'a bakar...
… Gündüzleri yýldýzlarýn niye söndüðünü,
dünyanýn yuvarlak olduðunu
ve güneþin etrafýnda döndüðünü
bilmiyordu Yunus.
Bunlarý biz anlattýk ona
þaþýp kalmadý...
…Cevizlerini Eylülde döker,
yapraklarý yeþil dururdu Kasýma kadar,
Yüksekti, geniþti alabildiðine.
Üç kiþi el ele versen
kütüðünü çeviremezdin.
Gece altýnda oturdun muydu
yýldýzlarý göremezdin.
Her gece altýnda otururdu Yunus…
…Çinli müslümanlara,
burunlarý tek boynuzlu gergedanlara,
ve bir damla suda bir milyon mikroba dair
fikri yoktu Yunus'un.
Bunlarý bizden öðrendiði gün
hayret etmedi...
… Cevizlerini Eylülde döker,
yapraklarý yeþil dururdu Kasýma kadar.
Topraðýn içinde gider kökleri,
karanlýk bir sudur tepende akar.
Her akþam altýndan geçerdi Yunus... . … Bir gün ateþimizi yakýp
verirken suyumuzu :
"- Biz hizmetkârýnýz senin,
sen efendimizsin" - dedik.
Þaþýrýp kaldý Yunus...
… ...Cevizlerini Eylülde döker,
ya yapraklarý yeþil dururdu Kasýma kadar üz Rüzgârda konuþurdu kendi kendine.
Y Yüksekti, geniþti alabildiðine.
G Gece altýnda oturdun muydu
yýldýzlarý göremezdin.
K Karanlýk bir sudur tepende akar,
to toraðýn içinde gider kökleri,
da dallarý, yukardan Yunus'a bakar...
"- " -Köy iþi zordur katiyen
. vücut ezilir bir defa.
T Topraða çömelip bak dört tarafa:
be bela hangi inde pusmuþ
. bilinir mi?
M Mümkünü yok vurulsun..."
V Vurmuþ belâ, ciðerinden Yunus'u...
"- "Biz hiç dünyada yaþamýþ deðiliz.
G geldik
gidiyoruz öylesine...
T Tevatür güzelmiþ Ýstanbul þehri,
va varýp görülmesi nasibolmadý.
V velâkin niye tiftiði yok
altmýþ haneden otuzunun?..."
Ti Tiftiði yoktu Yunus'un...
"- "-Attýðýn taþ
dediðin kuþu vurmuyor.
D Dünya trene bindi.
G Gayrý dünya öküzün boynuzunda du durmuyor. .
El Elimiz ayaðýmýz : öküz.
Ç Çok zor olur öküzü satmak,
yarý ölümdür yani.
Ö Öküz gitti mi korkulursun..."
S Sattýlar öküzünü Yunus'un...
"- "-- Herhal yollarýn sonu göründü.
B Bu olan iþleri akýl almaz.
T Toprak sabuna döndü
kayar insanýn elinden.
C Cümle mahlukatýn mekâný vardýr
kurdun mekâný olmaz.
T Topraðýn elinden kaydý mýydý
bir mekânsýz kurt olursun..."
K Kaydý topraðý elinden Yunus'un...
C Cevizlerini Eylülde döker,
ya yapraklarý yeþil dururdu Kasýma kadar.
ka Güneþte gölgesi hain olurdu.
Yunus durmadan
Yunus kaybettikçe onu düþünür,
o, bir þey isteyip, bir þey sormadan
rü rüzgârda konuþurdu kendi kendine...
Çocuklara ana,
to tohuma toprak
ve ve karý lâzýmdýr erkek kýsmýna...
Bi Br kýz kaçýrdý Yunus :
Ç Çünkü düðün pahalý
kýz kaçýrmak ucuz...
F Fakirin karýsý kavi olmaz...
V Ve bir gün
Ç Çerkeþ yolu üzerinden
sa Sabah namazý ýþýyýp geldiði zaman
giderlerdi.
Y Yunus'un arkasýnda yuvarlandý yere, ký Kýrmýzý peþtemalýnýn içinde ölüverdi..
T Topraksýz, öküzsüz ve kadýnsýz,
k kaldýlar dünyada bir baþlarýna
ceviz aðacý ile Yunus.
Y Yalnýzlýk koydukça koydu Yunus'a.
El El topraðýnda ter döker o C Cevizi karanlýkta kaybolur sanýp
uyumaz beklerdi sabaha kadar.
Y Yalnýzlýk umurunda deðil cevizin,
to Topraðýn içinde gider kökleri,
da dallarý yukardan Yunus'a bakar
C Cevizden konsol yaparlar,
to Topal Yunus ne iþe yarar?
Z Zemheriler geldi barýnamazsýn.
C Cevizden konsol yaparlar.
G Gayrý daha fazla sürünemezsin.
S Sat Yunus cevizini...
Y Yün yorgan deðil bu sarýnamazsýn.
C Cevizden konsol yaparlar.
Bi Bir cansýz aðaçtýr yaranamazsýn.
S Sat Yunus cevizini...
V Varlýlar varsýza dokur mu kilim,
va Vay cevizin hali, vay benim halim...
M Mekânsýz kurda mekândý.
C Cevizden konsol yaparlar.
Y Yarý aðaç, yarý insandý.
S Sat Yunus cevizini...
C Cenaze çýrçýplak, kara uzandý.
C Cevizden konsol yaparlar.
K Kesildi dallarý, dallar budandý.
S Sattý Yunus cevizini...
V Varlýlar varsýza dokur mu kilim,
va Vay cevizin hali, vay benim halim...
S Sabahýn sahibi vardýr.
G Gün daima bulutta kalmaz.
H Herhal ilerdedir
. yaþanacak günlerin
en güzelleri...
Þi Þimdilik
. sohbetimizde kederi :
kesilip
satýlmýþ
. bir ceviz aðacýnýn…
Nazým HÝKMET
|
