|
WOLFGANG AMADEUS MOZART
Wolfgang Amadeus Mozart ýn çocukluk yýllarýyla gençlik yýllarýný birbirinden ayýrmak olanaksýz. Çocukluðu, ilkgençliði, gençliði hatta olgunluðu iç içe. Beþ yaþýndayken çocuk olduðuna inanasý gelmiyor insanýn. Otuzlu yaþlarýnda da çocuk olmadýðýna…
Ýlk insanýn ellerini kullanmaya baþlamasýndan bu yana beyinle el arasýnda büyülü bir iliþki sözkonusu. Sanat ürünlerinin büyüsü de buradan gelmiyor mu…
Mozart ýn elleriyle beyni arasýndaki iliþki her insanda olduðu gibi deðil. Ýkisi ayný anda iþe koyulup üretmiyor. Üretim beyninde baþlýyor. Eller üretileni notalara dökmeye baþladýðýnda üretim bitmiþ oluyor. Elleri yalnýzca sekreter görevi yapmakla yetiniyor. Hiç müsvedde yapmamasýnýn nedeni bu. Elyazýsý ürünlerine baktýðýnýzda karalama / düzeltme göremeyiþimiz bundan.
Beþ yaþýnda menuet, yedi yaþýnda konçerto ve sekiz yaþýnda senfoni yazdý. On iki yaþýna kadar babasý ve kýzkardeþiyle birlikte konserler dizisiyle boydan boya dolaþtý Avrupayý. Uðradýklarý her kentte hayranlýk uyandýrdý. Krallar ve kraliçeler önünde çaldý. Soylular, her defasýnda beklenmedik bir yapýtla ortaya çýkan harika çocuk Wolfgang Amadeus u dinlemek için yarýþtýlar, çaðýn ünlü ressamlarý Mozartlarý çizgi ve renkleriyle ölümsüzleþtirdiler.
Lucia Silla yý yazdýðýnda on dört yaþýndaydý. Opera Milano da çalýndýðýnda büyük ilgi topladý. Bu yapýtýn, operanýn vataný sayýlan Ýtalya da böylesine ilgi görmesi bir rastlantý deðildi. Bu ilgi daha sonra yazacaðý dev operalarý iþaret etmekteydi… Bu ürünüyle yalnýzca usta sanatçýlara verilen Altýn Mahmuz niþaný ve þövalyelik beratýný almasý da bu iþaretin belgeleriydi. Saraydan Kýz Kaçýrma, Figaro nun Düðünü, Don Ciovanni, Sihirli Fülüt onun dehasýný simgeleyen operalar oldu…
Mozart ýn tüm besteleri tarihsel sýraya kondu ve numaralandý. Bu çalýþmalarý yürüten Dr. Ludwig Köchel in katalogunda þu bilgiler bulunuyor…
Toplam 626 ürün… Bu ürünlerin büyük çoðunluðu bugün klasik müziðin klasikleri arasýnda… Kýrk sekiz senfoni.. Kýrkýncý ve kýrk birinci senfonileri iki ölümsüz dünyalý… Yirmi opera.. Yirmi piyano konçertosu.. Ve Requiem…
On sekizinci yüzyýldan yirmi birinci yüzyýla Wolfgang Amadeus Mozart… Bu nasýl bir yolculuk ki… Zamanýn unutulma duvarlarýný yýka yýka geliyor yeni yüzyýllara… Genç kuþaklar onu çaðdaþlarýymýþ gibi algýlýyorlar… Yaþlanmadan yaþadý, yaþlanmadan dünyadan ayrýldý. Ve yaþlanmadan varlýðýný sürdürüyor… Geçmekte olan zaman, onu gelecek yüzyýllara yolcu ederken arkasýndan el sallayacak…
Ve iþte Amadeus yirmi yaþýnda… Yarým býraktýðý Zaide operasý tamamlanmamýþ biçimiyle sahnelendi… Amadeus çaðlarýn içinden tüm canlýlýðýyla yirmi birinci yüzyýla ulaþtý… Yüzyýlýn müzikseverleriyle buluþtu…
Mozart yirmi yaþlarýnda Zaide operasýný yazmaya baþlar. Ancak operayý bitiremez. Osmanlý sultanýnýn kýzý ile bir köle arasýndaki aþký anlatan operada uvertür ve son perdeyle librettodaki bazý diyaloglar tamamlanmamýþtýr.
Ünlü opera yönetmeni Peter Sellars, Mozart ýn, bitmemiþ operasý Zaide yi 21. Yüzyýla uyarlayarak yeniden sahneledi. Mozart ýn 250. Doðum yýlý nedeniyle Zaide, Mayýs 2006 da Viyana da.. Daha sonra da Londra ve New York ta izleyici karþýsýna çýktý.
Ve yýllar içinde de izleyicileriyle buluþmayý sürdürecek…
|
