|
UZUN YOL 2
1910’larýn ilk yýllarý.Osmanlý’nýn yýkým günleri.Büyük savaþ ha çýktý ha çýkacak.Anadolu’nun kavruk gençleri dizek dizek asker yollarýnda.Egen’nin doðusunda atmýþ haneli Beðel köyü de yaslý.Köyde yaþlý erkekler, kadýnlar ve gençler kalmýþ.Uysal Halil de askere gidenler arasýnda.
Uysal Halil komþu köyden aslýnda.Beðel köyündeki yatýlý medreseye okumaya gelmiþ.Öðrenciler ona ‘Uysal’ sýfatýný yakýþtýrmýþ.Soyadý yasasý çýkýnca da ona ‘Uysal’ soyadý yakýþtýrýlmýþ.Hüseyin efendi’nin medresesi o bölgede din adamlarý yetiþtiriyor.Hüseyin efendi bölgenin saygýn hocasý.Baðnaz olmayan , kendisi gibi saygýn hocalar yetiþtiriyor.Uysal Halil çok sevdiði öðrencilerinden.Çalýþkan, uysal, ufacýk ama yakýþýklý.Tekkelerde çok görülüyor.Birçok þeyhin damadý müritlerden seçilir.Hüseyin efendi’de artýk ‘Molla Halil’ olan Uysal Halil’i gözüne kestirmiþ.Kýzý Meryem için damat olmuþ.Meryem çok dirense de babasýnýn isteðine uymak zorunda kalmýþ.Bir ev , birkaç parça tarla ile bir yuva kurulmuþ.Ýki yaþýnda ki oðlunu Meryem’e býrakarak Birinci Dünya savaþýnýn þanssýz askerleri arasýna katýlmýþ.Meryem karnýndaki emaneti kocasýna söyleyememiþ.Cepheden cepheye koþmuþlar ,Ýngiliz esir kamplarýnda çile çekmiþler.Üç ay yolculuktan sonra köye dönebilmiþ.Evde koþup oynayan Hatçe bebeðini þaþkýn þakýn kucaklayabilmiþ.
Hatçe bebek 1917’nin yokluk-kýtlýk günlerinde, karlý bir kýþ gününde Uzun Yol da yerini almýþ.Zaman yýldýrým gibi geçmiþ, Hatçe bebek ‘Hatçekýz’(Hatice kýz) oluvermiþ.Kurtuluþ savaþý’nýn korkulu, çileli yolculuðuna baþlamýþlar.Cumhuriyet dönemi baþlar baþlamaz köyün üç yýllýk okuluna baþlamýþ.Bir yandan da anasýnýn dokuma iþliðinde çýraklýða baþlamýþ.Bu arada boyu uzayýp saçlarý belini aþan güzel bir dokuma ustasý olmuþ.Daha onikiye gelmeden kapýya dünürler gelir olmuþ.Þeptik küsüm oðlu Hasan Ali öne geçmiþ.Onun araa bir casusu belirmiþ.Can arkadaþý, halasýnýn ve Hüseyin efendi’nin oðlu Mustafa.’Vermezlerse kaçýracaðýz ‘ tehdidi ile Hatçegýz ile Hasan Ali niþanlanmýþ.Yaþ oniki okulu da çocukluðu da kala kalmýþ.Dokuma tezgahýna daha bir sarýlýr olmuþ.
‘Hatçekýz’ dönemi pek kýsa sürmüþ.Onsekizlik Hasan Ali ile , onikilik Hatçekýz evlenmiþler.Hayýr evlendirilmiþler.Artýk ‘HatçeGelin’ var.Hasan Ali’den daha çok ‘Þeptik Küsümce’ sevinmiþ.Kocasýnýn terkettiði , Hasan Ali ve iki kýzýyla dul kalan aile dört kiþi olmuþ.Derken bir yýl sonra Hatçe Gelin’likte bitmiþ.’Hatçe ana’ oluvermiþ.Oðullarý Halil ile aile dört kiþi olmuþ.Yoksul ama çok çalýþkan bir aile.’Þeptik’ çok çalýþan demekmiþ.Þeptik Küsüm nerede iþ varsa oraya koþarmýþ.Kýþ gelirken Akhisar ovasýna zeytin toplamaya , sonra Manisa ovasýna pamuk çapasýna ,üzüm kesmeye koþarmýþ.Hatçe Ana’da gündüz tarla tapanda,gece tezgah baþýnda çalýþýrmýþ.Hasan Ali biraz yaramaz, kavgacý ama elinden her iþ gelen usta bir çiftçi olmuþ.Kýsa zamanda toparlanmýþlar,ev-bark,bað-bahçe sahibi olmuþlar.Çalýþkan, ele-güne muhtaç olmayan mutlu bir aile.Ali’nin askerliði gelip çatmýþ.Üç kardeþin çocuklarý olan Hasan Ali, Mustafa ve saatçi Mehmet Çanakkale’ye yollanmýþlar.En büyükleri Mustafa onlarla askere gidebilmek için uðraþýp didinmiþ ve baþarmýþ.Yýllardan 1935.Ýlk askerlik eðitimi bitince Bursa’da görev verilmiþ.Mustafa hiç sevinememiþ.Köyde arkadaþlarý ona yakýþýklýlýðý nedeniyle ‘Bursalý’ diye þaka yaparlarmýþ.’Gelin doðuya gönüllü gidelim Bursa’daki askerlik askerlikten sayýlmaz’ diye efelik yapmýþ.Gönüllü olarak Diyarbakýr’a gidiyorlar.’Gezici Jandarma’ olarak.Aðýr bir süvari eðitimi sonunda Sason daðlarýnda Dersim isyancýlarýnýn peþine düþüyorlar.Mehmet ‘ Diyarbakýr’da kalýyor.
Hasan Ali askere giderken Hatçe Ana’yý bir köþeye çakiyor.’Gidip te gelmemek var.Anamýn sözünden çýkma.Kaldýðý yerde kal,öldüðü yerde öl.Birlikte kurduðumuz baðýmýza,birikte diktiðimiz kiraz fidanlarýna iyi bak.Doðacak yavrumuza daha iyi bak.deyip hýzla , arkasýna bakmadan uzaklaþýyor.Hatçe Analýðý da geride býrakan Hatice ‘Hatçe Kadýn’ olarak karalar içinde yaþam savaþýný sürdürüyor.Þeptik Küstüm ile el ele durmadan çalýþýyorlar.Hasan Ali’nin eksikliðini gideriyorlar.Onsekizindeki Hatçe Kadýn umutla hem dokumacýlýðý , hem çiftçiliði, sürdürüyor.Karnýndaki Hasan Ali’nin emanetini de özenle besliyor,özlemle bekliyor.Þetim Ksüm sýk sýk ‘ Mettiplere de yazýlacak’ Gine erkek olsa a Hatçe diye söyleniyor.Hasan Ali’den gelen mektuplarý yakýn akrabasý eve gelip okuyuveriyor.’Hane halkýna da selam ederim’ sözlerini Hatice kadýn sevinçle,özlemle,yüzü kýzararak dinliyor.Yanlýz kaldýðýnda kocasýnýn gönderdiði çizmeleri mahmuzlu asker giysileriyle çekilmiþ resimleri okþuyordu.
Zemheri ayýnda, 1936’nýn ondördüncü günü Hatçe kadýn’ýn sancýlarý tutuyor.Aileye kara bir oðlan katýlýyor.Þeptik Küsüm ordan oraya koþuyor.Sevinçten uçuyor.Gerine gerine ‘Mettiplere yazdrmak’ için acele ediyor.Eski pýrtýklara sarýyorlar.Don mon yok.’Ne donu ?diyor Þeptik Küsüm ‘ ‘Hele bir Beðel’in kýzlarý görsün ‘ Hatçe kadýna ad beðendiremiyorlar.Halil ? ý ýh.Mehmet Çavuþ ‘Feridun’ diyor.Onu da beðenmiyor Hatice Kadýn ama ‘Hadi olsun’ deyiveriyor.Okula baþlayana kadar ‘Ferdon’ okula baþlayýnca Mehmet Çavuþ ‘Bizim Feridon yüzbaþý þeker gibiydi.Askerler onu baba bilirdi.Çok akýllýydý.Feridonumuz da öyle olu inþallah’ diyerek iyi dileklerini belirtti.Feridun oluveriyor kara oðlan’ýn adý.
Þeptik Küsüm ve ailesi sevinç içinde.Aile erkesiz deðil.’Ferdon’ var artýk.Hasan Ali’nin mektuplarý ‘Mahdumum Ferdon Efendi’nin kara gözlerinden öperim ‘ diye bitiyor.
Feridun Bayram
|
