CAZETE
07 Þubat 2012 Salý
DÜNYA SÝHÝRBAZLIK TARÝHÝ
Çok eski devirlerden kalma bazý yazýtlarda sihirbazlýk gösterilerinin anlatýmlarýna rastlanmaktadýr; Ms. Westcar tarafýndan bulunmuþ olan papirüste milattan yaklaþýk 2800-2400 sene önce yaþamýþ olan Mýsýrlý büyücülerin marifetleri anlatýlýr.
2010-02-28 - 20:33
DÜNYA SÝHÝRBAZLIK TARÝHÝ VE ÜNLÜ SÝHÝRBAZLAR
 
Baþlangýçta..
 
Çok eski devirlerden kalma bazý yazýtlarda sihirbazlýk gösterilerini anlatýmlarýna rastlanmaktadýr; Ms. Westcar tarafýndan bulunmuþ olan papirüste milattan yaklaþýk 2800-2400 sene önce yaþamýþ olan Mýsýrlý büyücülerin marifetleri anlatýlýr. Milattan 1500 yýl önce, Hz. Musa'nýn
mucizelerine karþý koyabilmek için Firavunun büyücülerinin yanýlsama sanatýnýn tekniklerini kullandýklarýný da bilmekteyiz. Elbette sihirbazlýk
gösterileri sadece, efendilerinin itibarýný Peygamber karþýsýnda korumaya çalýþan bir takým büyücülerin tekelinde deðildi. Antik Yunan ve Roma'da
gezgin sihirbazlarýn yaptýklarý "hokka oyunu" gösterisini Alciphron M. S. 200 yýlýndaki bir mektubunda anlatýr.
XVIII. yüzyýla kadar olan belge azlýðý aradaki yüzyýllarda sihirbazlýk sanatýnýn icrasý hakkýnda bilgi edinmemizi zorlaþtýrmaktadýr. Þüphesiz,
sihirbazlarýn pek çok defa büyücü sanýlarak cezalandýrýlmýþ olmalarý onlarý
uzun süre, sanatlarýnýn icrasý ve tanýtýmýnda gölgede kalmaya itmiþtir: Hieronymus Bosch'un ünlü tablosu bize "hokka oyunu"nun Ortaçað ve
hemen sonrasýndaki sunumu hakkýnda bilgi verir.
1584 yýlýnda, önce Fransa'da J.PREVOST tarafýndan dünyanýn ilk
sihirbazlýk konusu da içeren kitabý "La Premiere Partie des Subtiles et  Plaisantes Inventions" yayýmlanýr, hemen ardýndan ayný yýl Ýngiltere'de R. SCOT ünlü "The Discovery of Withchcraft" adlý eserini yayýmlar, 
bu sayede sihirbazlýk sanatý geniþ kitlelere ulaþmaya baþlar.
Hieronymus Bosch (1453-1516) : The Conjurer
 
Türklerde..
 
Osmanlý Ýmparatorluðu döneminde, eski Türk seyirlik oyunlarýnýn belki de
en ilginci olan ve þenliklerdeki gösterilerde önemli bir yer tutan
Hokkabazlýk sanatý, bir yandan Usta ve Yamaðý arasýndaki söyleþmeleriyle
bir çeþit Ortaoyunu olarak sunulurken, öte yandan da elçabukluðu yönü ile
bir hüner gösterimi olarak kabul görmekteydi.
 
1582 Þenliðinde Hokkabazlarýn Gösterimi (Prof. Metin And'ýn izniyle yayýmlanmýþtýr)
Modern Çaðda..
 
Modern çaða gelince; ilk isim 1735-1795 yýllarýnda yaþamýþ olan
Amerikalý Jacob PHILADELPHIA'dýr. 1750-1796 yýllarýnda yaþamýþ
olan Ýtalyan Joseph PINETTI, Ýtalyan Bartolomeo BOSCO (1793-1863),
Viyanalý Leopold DOEBLER (1801-1860), Polonyalý BELLACHINI
(1828-1885) modern çaðda sihirbazlýk sanatýnýn ilk ünlü isimleridir.
 
 
Bartolomeo Bosco

 
Robert-Houdin..
 
7 Aralýk 1805 yýlýnda Fransa'nýn Blois þehrinde doðmuþ olan Jean-Eugene
ROBERT-HOUDIN çaðdaþ sihirbazlýðýn babasý olarak bilinir.
ROBERT-HOUDIN'e bu ünvaný, gösterisini sunarken -alýþýlmýþýn aksine-
o zamanýn resmi davet kýyafetini giymesi, sahnede zarif ev mobilyalarý
kullanmasý, o güne kadar sihirbazlar tarafýndan kullanýlmýþ olan garip giysi
ve araçlardan uzak durmasý, asistaný ile kavuklu-piþekar tarzý dalaþmalar
yapmamasý, seyircilere saygýlý davranmasý ve gösterisini bilimsel-sanatsal
çerçevede sunmasý kazandýrmýþtý.
 
 
Jean Eugene ROBERT-HOUDIN
Modern Sihirbazlýk..
 
Ayný dönemin bir baþka büyük ismi ise Buatier De KOLTA (1847-1903)
adýndaki bir Fransýz sihirbazdýr; kendisi illüzyon sanatýna çok deðerli sahne
araçlarý kazandýrmýþtýr. O yýllarda Avusturya'da -iskambil sihirbazlýðý oyunlarý
günümüzde de sunulan- Johann Nepomuk HOFZINSER (1806-1874),
Ýngiltere'de büyük sahne ustasý ve illüzyon oyunlarý mucidi David DEVANT
(1868-1936), Hollanda'da BAMBERG ailesi, Almanya'da "black-magic"
tarzýnda gösteriler sunan BEN-ALI-BEY (1839-1928), Alman HERRMANN
ailesi, Amerika'da ise CHUNG LING SOO (1861-1918), The Great LAFAYETTE
(1873-1911) ve HOUDINI (1874-1926) ünlenirler.
 
David DEVANT
 
Adelaide HERRMANN
Üç Amerikalý..
 
Amerikalý üç ünlü sihirbaz, kimliklerini gizleyiþleri ve sanatlarýnýn
yaþamlarýný sonlandýrmasý ile benzeþirler:
 
William E. Robinson Çinli kýlýðýna girip CHUNG LING SOO adýyla ün kazanýr,
Londra'da, 23 Mart 1918 tarihinde sahnede, kendisine doðrultulmuþ bir tüfekten
çýkan mermiyi yakalama gösterisi sýrasýnda göðsünden isabet alarak yaþamýný
yitirir.
24 Þubat 1873'de Almanya'da Wiesbaden'de doðan Siegmund Neuberger,
The Great LAFAYETTE adýný kullanarak ünlü olur, 9 Mayýs 1911 tarihinde
Edimbourg'daki bir gösteri sýrasýnda çýkan yangýnda, gösterilerde kullandýðý ve
çok sevdiði atýný kurtarmaya çalýþýrken yaþamýný yitirir.
Budapeþte doðumlu Erik WEISZ ise, göçmen olduðunu saklayýp doðum yerinin
Wisconsin olduðunu iddia eder, Robert-Houdin'den esinlenerek oluþturduðu HODUNÝ sahne adý ve "kaçýþ" gösterilerindeki baþarýsý ile ün kazanýr, Detroit
þehrinde, gösteri yaptýðý tiyatronun kulisinde sohbet ettiði hayranlarýndan bir
tanesinin karýn kaslarýnýn saðlamlýðýný ölçmek için attýðý yumruklarýn ertesi
gününde oluþan yaygýn peritonit sonucu, 31 Ekim 1926 tarihinde hayata gözlerini
yumar.
CHUNG LING SOO
Harry HOUDINI
XX. Yüzyýlýn Ünlü Sihirbazlarý..
Amerikalý Harry KELLAR (1849-1922), Ýtalyan BENEVOL (1865-1939),
Amerikalý Howard THURSTON (1869-1936), Polonya asýllý Amerikalý
Horace GOLDIN (1873-1939), Polonya asýllý Amerikalý Max MALINI
(1875-1942), Ýngiliz P. T. SELBIT (1879-1939), Hollandalý DANTE
(1883-1955), Türk Zati ZUNGUR (1898-1984), Rus KIO ailesi,
Alman KALANAG (1903-1963), Hintli SORCAR (1913-1971),
Amerikalý Lee GRABEL (1919-.......), Hollandalý Fred KAPS (1926-1980),
Amerikalý Doug HENNING (1947-2000) XX. Yüzyýlýn diðer üstün yetenekli
ve uluslararasý ün yapmýþ sihirbazlarýdýr.
Harry KELLAR
SORCAR
Zati SUNGUR'un bu en tanýnan posteri, Ýllüzyonist ve Ressam Kaya Elöver'in eseridir.
Howard THURSTON
Copperfield ve Burton..
 
Günümüzün en büyük sihirbazý olarak ise, sanýldýðý gibi ünlü David COPPERFIELD (1956-.......) deðil, bir baþka Amerikalý, Lance Burton (1960-.......) kabul edilmektedir.. Ancak, sihirbazlarýn seçtiði "büyük" ile seyircilerin seçtiði "büyük"ün her zaman denk
düþmediðini de hatýrlatalým..
 
Lance BURTON
 
Close-Up..
 
Sihirbazlýk dünyasý içinde büyük ün kazanmýþ olan, yaptýklarý gösteriler ile diðer sihirbazlarý bile hayretler içinde býrakan bir grup daha bulunmaktadýr.
Bu sihirbazlar, ingilizce "close-up" diye adlandýrýlan, bizim "yakýn sihirbazlýk" ya da "masa oyunlarý" adýný verdiðimiz sihirbazlýk türünün temsilcileridir ve
özellikle iskambil sihirbazlýðýnda büyük ustalýk gösterirler: Bu alanda XX. Yüzyýlýn tartýþmasýz en büyük ismi Dai VERNON'dur. Dai VERNON
(David Frederick Wingfield Verner), 11 Haziran 1894 tarihinde Kanada'da doðmuþtur. Ustalýðý ve buluþlarý ona "The Professor" (Profesör) ve "Houdini'yi
Þaþýrtmýþ Olan Adam"lakaplarýný kazandýrmýþtýr. Bu ikinci lakabý, bir sihirbazlýk oyununu en çok üç kez izlemeyle çözeceðini iddia eden Houdini'ye ünlü
"The Ambitious Card" oyununu tam sekiz kez göstermesi ve Houdini'nin oyunu çözememesine borçludur. 1963 yýlýndan itibaren Larsen Ailesi
Hollywood'daki The Magic Castle'ýn bir bölümünü onun ikametine tahsis etmiþtir. Centilmenliði ile de tanýnan ve çok sevilen Dai VERNON 1992 yýlýnda
Hollywood'da hayata gözlerini yumdu.

Yazý için dostum Dr.Selim Baþarýr'a teþekkür ederim.



YORUMLAR

Tarih Kategorisine Ait Diðer Haberler

Dünyayý deðiþtiren fotoðraflar Cumhuriyetin Ak Alýnlarý Ordular Gerekli mi ? Biraz geçmiþ Auschwitz kamplarý Haiku Deneysel ölümler Tehlikeli Yerleþtirilmiþ Kasabalar Zati Zungur Dünya Sihirbazlýk Tarihi
KÖÞE YAZARLARI
Esen Yel
Feridun Bayram
Ertan Kuran
Gönül Çatalcalý
Turhan Doðan
Iþýk Þenlik
Hasan Alioðlu
Can Coþkun
Haber Ara
VÝDEO HABERLER
Bu Hafta Vizyona Giren Filmler
11 Kasým 2011
Anketler
Evet mi Hayýr mý
Evet
Hayýr
ÇOK OKUNANLAR
ÇOK YORUMLANANLAR
RSS © 2008 CAZETE
Site iceriğinin telif hakkı bildirilmeksizin kullanılması yasaktır
| | Gizlilik Ýlkeleri | Reklam | İletişim