|
Auschwitz, Almanlar tarafýndan kurulan en büyük kamptý. Toplama, imha ve zorunlu çalýþtýrma kamplarýndan oluþan bir kamplar kompleksiydi. Polonya’da Krakow yakýnlarýndaydý. Auschwitz kamp kompleksi üç büyük kamptan oluþuyordu: 1. Auschwitz, 2. Auschwitz (Birkenau) ve 3. Auschwitz (Monowitz). Auschwitz’de hayatýný kaybeden bir milyondan fazla insan arasýnda her on kiþiden dokuzu Yahudiydi. En büyük dört gaz odasýnýn her biri bir defada 2.000 kiþi alabiliyordu.
Bir kampýn içi
Çizim : Mieczyslaw Koscielniak
Auschwitz Müzesi Arþivi, 1980
Fotoðraf: Alan Jacobs
Auschwitz II Ahþap kýþla-Birkenau, BIIA. Bu kýþla aslýnda baþlangýçta Doðu Cephesinde ahýr kullanýmý için yapýlmýþ.Atlarý baðlamak için halkalar vardý.Bu ahýrlara ahþap raflar konuldu.Her rafta altý esir kalýyordu.Baþlangýçta 250 kiþi için yapýlan bu kýþla bazen bin kiþiyi geçiyordu.
Kadýnlar kampý
Resim: Janina Tollik
Auschwitz Müzesi Arþivi, 1980
Fotoðraf: Alan Jacobs
Bazý mahkûmlar kampýn içinde, örneðin mutfakta ya da berber olarak çalýþtýrýlýyordu. Kadýnlar çoðunlukla tekrar kullanýlmak üzere Almanya’ya gönderilecek ayakkabý, elbise ve mahkûmlara ait diðer eþya yýðýnlarýný düzenliyordu. Auschwitz-Birkenau’da iki krematoryumun yakýnýnda bulunan ambarlara "Kanada" deniyordu, çünkü Polonyalýlar o ülkeyi muhteþem zenginliklerin yeri olarak görüyordu. Reich topraklarýnda ve Almanlarýn zorunlu iþ gücü kullandýklarý iþgal altýndaki Avrupa bölgelerinde bulunan diðer yüzlerce kampta olduðu gibi, Auschwitz’te Almanlar kamp dýþýnda, kömür ve taþ ocaklarýnda, inþaatlarda, tünel ve kanal kazýlarýnda da mahkûmlarý kullanýyordu. Silahlý gözetim altýnda yollarý kapatan karlarý kürüyorlar, yollarda ve hava saldýrýlarý sýrasýnda tahrip olan þehirlerdeki molozlarý temizliyorlardý. Çok sayýda zorunlu iþçi, sonuçta Alman savaþ seferberliðini destekleyecek silah ve diðer mallarý üreten fabrikalarda kullanýlýyordu. Otomobil ve uçak motoru üreten Bavarian Motor Works (BMW), I. G. Farben gibi pek çok özel þirket, ucuz iþ gücü olarak mahkûmlarý kullanmaya can atýyordu.
Sorgulama Bloðu 11
Suluboya: Wladyslaw Siwek
Auschwitz Müzesi Arþivi, 1980
Fotoðraf: Alan Jacobs
Diðer Alman toplama kamplarý gibi, Auschwitz I’in kurulmasýnýn da üç amacý vardý: 1) sýnýrsýz bir süre için, Nazi rejiminin ve Polonya'daki Alman iþgalci birliklerin gerçek düþmanlarýnýn ve düþman olduðu düþünülen kiþilerin hapsedilmesi, 2) SS'e ait, zorunlu çalýþtýrma suretiyle inþaatçýlýkla ilgili teþebbüslerde (daha sonra, silah yapýmýnda ve savaþla ilgili diðer iþlerde) geniþleme için kullanýlabilecek iþçi tedariki, 3) Nazi Almanya'sýnýn güvenliði için, SS subaylarý ve polis tarafýndan ölüm emri verilen küçük, hedef gruplarýn fiziksel olarak ortadan kaldýrýlabileceði bir alan saðlamak. Diðer toplama kamplarý gibi, Auschwitz I'de de gaz odasý ve krematoryum vardý. Baþlangýçta, SS mühendisleri o sýrada ihtiyacý karþýlamak adýna gaz odasýný hapishane bloðunun en alt katýnda, 11. Blok'ta inþa etti. Daha sonra ise, daha büyük, kalýcý bir gaz odasý esir binasýnýn dýþýnda ayrý bir binada orijinal krematoryumun bir parçasý yeniden inþa edildi.
Yeni gelen bir grup
Suluboya: Wladyslaw Siwek
Auschwitz Müzesi Arþivi, 1980
Fotoðraf: Alan Jacobs
Auschwitz-Birkenau kampýna yeni gelenler aralarýndan seçim yapýlarak alýndý. SS personeli gelenlerin çoðunluðunun zorunlu çalýþma için uygun olmadýðýna karar verdi ve bu kiþileri derhal gaz odalarýna gönderdi. Gaz odalarý kurbanlarýný yanýltmak için duþ tesisatý olarak kamufle edilmiþti. Gaz odasýna alýnanlarýn eþyalarýna el konuldu ve Almanya'ya iadeleri için “Kanada” deposunda tasnif edildi. Kanada esirler için zenginliði sembolize ediyordu.
Auschwitz'de en az 960.000 Yahudi öldürüldü. Bunun dýþýnda, kurbanlar 74.000 Polonyalý, 21.000 Roman (Çingene) ve 15.000 Sovyet savaþ esiri ve diðer milletlerden (Sovyet sivilleri, Çekler, Yugoslavlar, Fransýzlar, Almanlar ve Avusturyalýlar) 10.000–15.000 kiþiden oluþuyordu.
Gaz için
Su Renk: Jerzy Potrzebowski
Auschwitz Müzesi Arþivi, 1980
Fotoðraf: Alan Jacobs
Ýmha kamplarýnda Yahudilerin toplu olarak katledilmesinde en sýk kullanýlan yöntem gaz odalarý olmuþtur. Yahudiler gaz odalarýna doðru topluca yönlendiriliyorlar, ardýndan kamp personeli kapýlarý kapýyor, burada ya egzos gazý (Belzec, Sobibor ve Treblinka) ya da Zyklon B veya A zehirli gazlarý (Majdanek ve Auschwitz-Birkenau) gaz odasýnýn içine veriliyordu.
Bir diðer yöntem ise gaz verme kamyonlarýnýn kullanýlmasýydý. Gaz verme kamyonlarýnýn kullanýldýðý Chelmno'da, Yahudiler kamyonlara bindiriliyor ve kamyonun içine verilen egzos gazý ile boðuluyorlardý. Üçüncü bir yöntem ise, Yahudilerin ve diðer gruplarýn (Sovyet savaþ esirleri, Polonyalýlar, v.s.) toplu olarak kurþuna dizilmesiydi. Majdanek'de, 3-4 Kasým 1943 tarihlerinde gerçekleþtirilen toplu infazlarda bir gün içinde 17.000 ila 18.000 Yahudi öldürüldü. Erntefest ("Hasat Festivali") olarak adlandýrýlan olay, Lublin bölgesindeki benzer diðer eylemleri de içeriyordu. Bunun sonucunda 40.000'in üzerinde Yahudi öldü.
Kurbanlar imha kamplarýna aþýrý kalabalýk trenlerde ulaþýyor, ardýndan da topluca varýþ rampasýna yönlendiriliyorlardý. Burada, Alman SS personeli ve zaman zaman da gaddar Ukraynalý muhafýzlar tarafýndan eþyalarýný ve kýyafetlerini vermeye zorlanýyorlardý. Kurbanlarýn çoðuna trene binmeden önce kendilerine yeni iþ imkanlarý ve yaþam alanlarý saðlamak amacýyla doðuya götürüldükleri söyleniyordu ve birçoðu da en sevdikleri eþyalarýný beraberinde getiriyordu.
"Salt" imha kamplarýnda, kampa varýþýn hemen akabinde erkekler kadýnlardan ayýrýlýyorlardý. Ýlk olarak erkekler gaz verilerek öldürülüyor, kadýnlarýn ise ölümlerine götürülmeden önce saçlarý kesiliyordu.
Hem toplama hem de imha kampý olarak faaliyet gösteren Majdanek ve Auschwitz'de ise, çalýþma kamplarýnda çalýþabilecek durumda olanlar SS tarafýndan seçiliyordu. Yaþlýlar, kadýnlar ve çocuklar gibi, çalýþamayacak durumda olanlar ise hemen gaz odalarýna gönderiliyor ya da "kamp hastanesi"nde vurularak öldürülüyorlardý. Çalýþabilecek durumda olanlar ise birkaç ay içinde zorlu çalýþma temposu yüzünden yýprandýklarýndan -þayet o zamana kadar ölmemiþlerse- er ya da geç gaz odalarýna gönderiliyor ya da rastgele infazlara kurban gidiyorlardý. Örneðin, çalýþabilecek durumda olanlar, cesetlerin fýrýnlara taþýnmasýna ya da cesetlerin üzerinde deðerli eþyalar aranmasýna yardýmcý oluyorlardý.
Uykuya gidiþ
Suluboya: Jerzy Potrzebowski
Auschwitz Müzesi Arþivi, 1980
Fotoðraf: Alan Jacobs
Esirler yatma alanýna genellikle tekmelenerek itiliyordu.Fotoðrafta yataklar görüldüðü gibi üst üste idi.
Panorama Campý [Auschwitz II]
Yaðý: Mieczyslaw Koscielniak
Auschwitz Müzesi Arþivi, 1980
Fotoðraf: Alan Jacobs
Auschwitz II ya da Auschwitz-Birkenau kampýnýn yapýmý Brzezinka civarýnda Ekim 1941'de baþladý. Oswiecim yakýnlarýna kurulan üç kampýn arasýnda, Auschwitz-Birkenau kampý en yüksek toplam esir sayýsýna sahipti. Kamp dikenli elektrikli tellerle birbirinden ayrýlan bir düzine bölüme ayrýlmýþ olup, Auschwitz I'de olduðu gibi, SS subaylarý ve—1942'den sonra—köpek bakýcýlarý kampta devriye gezerdi. Kampta kadýnlar ve erkekler için bölümler, Almanya, Avusturya ve Protectorare of Bohemia and Moravia'dan (Orta Avrupa Hamiliði) getirilen Romanlar (Çingeneler) için aile kampý ve Theresienstadt gettosundan getirilen Yahudi aileleri için aile kampý mevcuttu.
Auschwitz-Birkenau kampýnda ayrýca ölüm merkezi olarak kullanýlabilecek tesisler de vardý. Bu kamp Almanlarýn Avrupalý Yahudileri öldürme planýnda çok önemli bir rol oynadý. 1941 yazý ve sonbaharýnda, Zyklon B gazý cinayet aracý olarak Alman toplama kamplarýnda kullanýlmaya baþlandý. Auschwitz I'de, Eylül ayýnda, SS subaylarý Zyklon B gazýný ilk kez toplu katliam aracý olarak test etti. Bu deneylerin “baþarýsý” Zyklon B'nin Auschwitz kompleksindeki bütün gaz odalarýnda kullanýlmasýna yol açtý. SS subaylarý öncelikle, Birkenau yakýnýnda iki tane çiftliði gaz odasý hâline getirdi. “Geçici” gaz odasý I 1942'de çalýþtýrýlmaya baþlandý ve daha sonra kaldýrýldý. Geçici gaz odasý II Haziran 1942'den 1944 sonbaharýna kadar kullanýldý. SS subaylarý Auschwitz-Birkenau kampýnda gaz odalarýnda öldürmeyi planladýklarý kiþi oranýna göre, kamptaki tesislerin yetersiz olduðuna kanaat getirdi. 1943 yýlýnýn Mart ve Haziran aylarý arasýnda dört büyük krematoryum binasý inþa edildi. Hepsinde þu üç bölme vardý: bir adet soyunma odasý, büyük bir gaz odasý ve krematoryum fýrýnlarý. SS subaylarý, Auschwitz-Birkenau kampýndaki gaz odalarýnda öldürme iþlemine Kasým 1944'e kadar devam etti.
Rulo
Suluboya: Mieczyslaw Koscielniak
Auschwitz Müzesi Arþivi, 1980
Kamptaki bugünkü benzer rulo
Fotoðraf: Alan Jacobs
Almanlarýn zorunlu iþ gücü kullandýklarý iþgal altýndaki Avrupa bölgelerinde bulunan diðer yüzlerce kampta olduðu gibi, Auschwitz’te Almanlar kamp dýþýnda, kömür ve taþ ocaklarýnda, inþaatlarda, tünel ve kanal kazýlarýnda da mahkûmlarý kullanýyordu. Silahlý gözetim altýnda yollarý kapatan karlarý kürüyorlar, yollarda ve hava saldýrýlarý sýrasýnda tahrip olan þehirlerdeki molozlarý temizliyorlardý. Çok sayýda zorunlu iþçi, sonuçta Alman savaþ seferberliðini destekleyecek silah ve diðer mallarý üreten fabrikalarda kullanýlýyordu.
Varýþ Sovyet POW's of
Suluboya: Wladyslaw Siwek
Auschwitz Müzesi Arþivi, 1980
Fotoðraf: Alan Jacobs
POW'S varýþ. Bunlar kýrýlma noktasý neredeyse ve bazý durumlarda birbirlerini yemeye baþladý aç edildi.Burada, þeritler tutsaklar arabalarý dýþý kampýna giriþinde yakýn ölü asker yardýmcý olur. Kamp mutfak duman yýðýnlarýnýn sadece metre uzaklýkta. (Works Makes Özgürlük), alaycý þaka Polonya ve Almanya birçok kamplarýna giriþ süsleyen ön kapýsýnýn üstünde söyleyerek Arbiet Macht Frei olduðunu. Naziler Sovyet POW tedavi daha korkunç Hitler'in savaþ Slavlar ve Komünizm üzerinde hayatta kalmak için mücadele sayýlýr bir ýrk olan baþka bir milliyet, daha asker'S. Çoðu POW's dikenli tellerle çevrili olacak ve kendi kaynaklarýna hiçbir yiyecek, su veya konut ile býraktý.
Appel de Seçim [Roll Call]
Suluboya: Wladyslaw Siwek
Auschwitz Müzesi Arþivi, 1980
Fotoðraf: Alan Jacobs
Her sabah ve akþam tutuklularýn seçme iþlemi yapýlýrdý.Mahkumlarýn yaþam ve ölüm çizgileri bu toplanma alanýydý.
11 nolu bloða giriþ
Suluboya: Wladyslaw Siwek
Auschwitz Müzesi Arþivi, 1980
Fotoðraf: Alan Jacobs
11 nolu blok Auschwitz I. kampý içindeki hapishaneydi.Olaya sadece yasal bir izlenim vermek için bu blok kullanýlýyordu.Küçük bir adamýn sýðamayacaðý kadar küçük hücreler vardý.
Özet Mahkemesi
Suluboya: Wladyslaw Siwek
Auschwitz Müzesi Arþivi, 1980
Fotoðraf: Alan Jacobs
11. blok, kamp içinde ki hapis Odasý, esirlere karþý davalarda kullanýldý. SS teðmen Maximilian Grabner Müdürü,kamp gestaposu ve Ceza Katibi bu duruþmalarda bulunurdu.Bu masadan sadece Krakow biliniyordu ve o da 1947 yýlýnda suçlu bulunarak idam edildi.
Tuvaletler
Suluboya: Jerzy Potrzebowski
Auschwitz Müzesi Arþivi, 1980
Fotoðraf: Alan Jacobs
Tuvaletler toplu kullanýlýyor. Öyle tuvaletin gelince gidemiyorsun, zamaný var. Dýþarý da her türlü iþkence, ölüm tehlikesi vs. olduðundan tuvaletlerde calýþmak bir ayrýcalýk. Aslýnda koku dayanýlmaz ama kendin de pis koktuðundan ve kapalý alanda oldugundan dýþarýdan daha güvenli, gardiyanlar da pek bulaþmýyor
Yýkanma alaný (Auschwitz II)
Fotoðraf: Alan Jacobs
Bu kýþla ahr olarak yapýldýðý için esirlerin yýkanma iþlemleri de yalaklarda yapýlýyordu.Hiç bir zaman sýcak su ve sabun olmadý.Hastalýklar çok yaygýndý.Çoðu esir tifüs,tifo ve ishal den öldü.
Blok 15 için temel kazýsý
Tempera: Wladyslaw Siwek
Auschwitz Müzesi Arþivi, 1980
Fotoðraf: Alan Jacobs
Auschwitz esir köle emeði ile inþa edilmiþtir. 1000 metre geniþliðinde ve 400 metre uzunluðundaki büük kamp yönetim merkezleri tutsaklarýn acýmasýz çalýþtýrmalarý ve emekleri ile yapýldý.
|
