|
EÐÝTÝM: CUMHURÝYETÝN AK ALINLARI
Kurtuluþ savaþý bitince, hiç duraksamadan yeni bir savaþ baþladý. Kalkýnma ve aydýnlanma savaþý. Eðitim, sanayileþme, modern tarým, çaðdaþ uygarlýk savaþý. Ýlk on yýlda çok büyük adýmlar atýldý, her adým yeni ve daha güçlü adýmlarýn baþlangýcý oldu. Bozkýrlarýn yeþillendirilmesi ve verimli hale getirilmesi de bu adýmlardan biridir. 1936 yýlýnda önce eðitmenler, hemen arkasýndan da köy enstitüleri deneyleri yaþama geçirildi. Ak badanalý okullar, okullarýn bahçelerinde baþlayan meyve sebze bahçeleri, meyvelikler, baðlar, örnek ormanlar bozkýrý süslemeye, þenlendirmeye baþladý. Yeþillerin içindeki ak badanalý okullar yepyeni bir görüntü yarattý. Hasan Ali'nin deyimiyle Anadolu'nun "Ak akýnlarý" uygar dünyaya yansýdý. Köy enstitülerine, eðitmen kurslarýna koþan kavruk köy gençleri ilk on yýl içinde mucizeler yarattý. Binlerce bina, tarým alaný, bað bahçe onlarýn alýn terleriyle ortaya çýktý. Bu dönemde yüz binlerce aðaç yetiþtirildi. Aðacý seven, aðaçlandýrmanýn önemini kavrayan bir kuþaklar dizisi kazandýrýldý ülkeye. Son yýllarda sýkça adýný duyduðumuz aðaçlandýrma çalýþmalarý, dernekler ve vakýflar o güzel günlerin ýþýltýlarýndan doðmuþtur.
Bir öðretmen dostum, Egenin bir kýyý köyünde arsa aldý. Zaman
zaman çadýrda, zaman zaman bir kulübede ve sonunda elleriyle yükselttiði bir evde sýk sýk yaþamaya baþladý. Yýllar sonra karþýlaþtýðýmýzda bizi de bir kahve içmeye çaðýrdý. Artýk ikimiz de ak saçlý birer emekliydik. Yolumuz o taraflara düþtüðü bir gün eþime "Haydi dedim. Hüseyin Beþer bizi kahve içmeye çaðýrmýþtý. Gidip bir kahvesini içelim." Eþim itiraz etti. "Ne yerini ne adresini biliyoruz. Öðrendiðimizde uðrarýz." dedi. O köy enstitülü bir emekli öðretmendi. Oturduðu yere iþaretini koyardý. Beldenin yakýnýnda bir yerde durduk. Aðaçlarýn ve yeþilin en koyu olan bir yerini seçip yürüdük. Kapýyý çaldýk. Hüseyin Beþer karþýmýzdaydý. Eþim þaþýrmýþtý. Kaçýncý kez bilmiyorum ona köy enstitülerini bir kez daha anlattým.
Hüseyin Beþer geniþ bahçesini çeþit çeþit aðaçlarla donatmýþtý. Gökleri yaran anýtlaþmýþ fýstýk çamlarý, zeytinler, narlar, karasýndan akýndan dutlarla boyandýk. Hüseyin Beþer yalnýz aðaçlar yetiþtirmedi. Çevresini aydýnlatan, yeþillendiren binlerce genç öðretmen de yetiþtirdi. Tüm köy enstitülü öðretmenlerin yaptýðý gibi.
Hüseyin Beþer'i bir örnek olarak sundum. , Köy enstitülerinden 17 000'i aþkýn Hüseyin Beþer yetiþti. Sayýlarý gittikçe azalan Hüseyin Beþerler köylerde kentlerde birer simge olarak karþýmýzdadýr. Okullarýndan, bahçelerinden, öðrencilerinden balkonlarýndan tanýyabilirsiniz onlarý. Nerede yeþiller içinde bir köy okulu görseniz, bahçesinde Hüseyin Beþerlerin ayak izleri vardýr. Onlar gittikçe azalýrken onlarýn çocuklarý, torunlarý, öðrencileri çoðalmaktadýr. Onlar köy enstitüleri gerçeðini yaþatacaktýr. Cumhuriyetin ak alýnlarý, bozkýrlarý ýþýtacaktýr.
Hüseyin Beþerler, yalnýzca okullarla aðaçlarla ilgilenmedi kuþkusuz. Onlar yurtsever, atýlgan, görev sorumluluðu taþýyan milyonlarca öðrenci yetiþtirdi. Nerede bir örgütlenme, imece çalýþmasý görseniz, öncüleri içinde köy enstitülü öðretmenlerin temsilcilerini görebilirsiniz. Ýkinci kuþak köy enstitülülerin yani köy enstitülü öðretmenlerin çocuklarýnýn, öðrencilerinin, ya da onlarýn düþüncelerini ilke edinenlerin çalýþmalarýný ilgiyle coþkuyla izliyorum. Sýra üçüncü kuþaklara da gidecek.
Hüseyin Beþerleri, köy enstitülerini, onlarý toplumumuza armaðan eden yüce kiþileri; Atatürk'ü, H.Ali Yücel'i, Tonguç'u ve çalýþma arkadaþlarýmý özlemle, saygýyla anýyorum.
Onlara selam olsun…
Feridun BAYRAM
|
