|
2.MAHMUT
Her þey onunla baþladý...
20 temmuz 1785 yýlýnda 1. Abdulhamid ile fransýz asýllý Nakþidil Sultanýn oðlu olarak dünyaya geldi.
Osmanoðullarýnýn son 6 padiþahýndan 2 si oðlu 4 ü torunudur.Bu nedenle Osman bey ve Sultan Ýbrahim den sonra Osmanoðlullarýnýn 3 üncü ve son atasý sayýlýr.
Osmanlý devletinde batýlýlaþma çýðýrýný açmýþ,kurumlardan kýyafete ve müziðe kadar birçok alanda köklü yenilikler gerçekleþtirmiþtir.
Siyaseten idam yetkisini kullanan son padiþahtýr.
Alemdar Mustafa Paþa nýn saraya girmesi , Padiþah 4.Mustafa nýn tutuklanmasý ve tahtýn boþalmasýyla...
28 Temmuz 1808 tahta geçti.Henüz 23 yaþýndaydý.
Osmanlý nýn 30. Padiþahýydý.
14 Ekim 1808 de Sekban-ý Cedid adlý modern orduyu kurdu.
18 kasým 1808 de Ayaklanmacýlarýn saraya yönelip kendisini tehdit etmeleri ve aðabeyi 4.Mustafa yý yeniden tahta geçirmek istemeleri üzerine aðabeyini boðdurtarak hayattaki tek Osmanlý kaldý.
15 Þubat 1810 da yeni Bab-ý Ali nin temelini attý.
Padiþah olduðu 1808 den 1812 ye kadar Ýstanbul da ki kargaþalarla uðraþmak zorunda kaldý.1812 de otoritesini kurdu.
1812 de büyük Veba salgýný baþladý.
25 Eylül 1815 de Beþiktaþ Sahil sarayýnda çýkan yangýnda 1 yaþýndaki kýzý Emine Sultaný kaybetti.
29 Temmuz 1817 de annesi Nakþýdil Sultan öldü.Muharrem ayýnda sarayda piþirilen aþureden halka da daðýtýlmasýný istedi.Haberler gönderilen halk 11 Muharrem günü aþure almaya çaðýrýldý.Çinili meydaný nda sýralanan kazanlardan aþure daðýtýlmasý bundan sonra gelenek oldu.
15 Haziran 1826 da Yeniçeri ocaðýný kaldýrdý.
2 Aðustos 1826 da çýkan Hocapaþa yangýnýndan sonra ilk nüfus sayýmýný yaptýrdý ve ilk nüfus defterlerini hazýrlattý. Her aile için bir hane açýldý.
1827 de her mahallede halkýn saygýsýný kazanmýþ kiþilerden muhtarlar seçildi.
14 Mart 1827 de Mekteb-i Týbbiye-i Þahane yi (Týp Fakültesi)kurdu.
1828 de ilk buharlý gemi Ýngiltere den satýn alýndý.Halk adýný" Buðu Gemisi " koydu.Bununla geziler yaptý.
3 Þubat 1829 da Selimiye Kýþlasýný açtý.
3 Mart 1829 da kýyafet kanununu çýkarttý.Devlet memurlarýna kavuk,sarýk,þalvar,çarýk giymelerini yasakladý.Bunlarýn yerine fes,pantolon,ceket giyilmesini þart koþtu.Kendisi de fermana uygun kýyafetler giyerek denetimlere çýktý.Haremdeki kadýnlarýn Frenk esvaplarý giymesini uygun gördü.
1 Kasým 1831 de Takvim-i Vekayi adlý ilk resmi gazetenin çýkmasýný saðladý .
18 ekim 1836 da Azapkapý -Unkapaný arasýnda "hayratiye" adlý ilk köprüyü hizmete açtý.Köprüyü çift atlý arabasýyla geçti.Padiþah kendisine ait bu arabayla dolaþma ayrýcalýðýna son verdiðinden,kýsa zaman sonra Ýstanbul da Fayton kullanýlmaya baþlandý.
21 Ocak 1837 de Ýstanbul un ilk planýnýn ve haritasýnýn yapýlmasý iþlerini Prusyalý kurmay subay Moltke ye verdi.
30 Mart 1838 de Divan Teþkilatýný kaldýrdý.Sadrazamlýk Makamý yerine Baþvekalet , Sadrazam yerine Baþvekil denilmesine karar verdi. Bakanlýklar,maliye dahiliye,hariciye.evkaf nezaretleri gibi teþekkülleri kurdu.
Memurlarýn Terfi ve Yargýlanmasýyla uðraþmak üzere Darüþ Þura-ý Bab-ý Ali yi kurdu.
Askeri konularý görüþmek üzere Dar-ý Þura-ý Askeri yi kurdu.
Sivillerin Yargýlanmasý ve hükümetle halk arasýndaki davalarýn görüþülmesi için Meclis-i Vala-yý Adliye yi kurdu.
Bir Fermanla ilköðretimin zorunlu ve parasýz olduðunu ilan etti.
Avrupalý Tüccar larla rekabet edebilmeleri için Türk Tüccar lara gümrük kolaylýðý getirdi. Buna göre Ülke içinde seyahat edecek yurttaþlar "Mürur Tezkeresi" (geçiþ belgesi) taþýyacaklar.Ülke dýþýna çýkacak yurttaþlar Hariciye nezaretinden(Dýþiþleri bakanlýðý) Pasaport alacaklardý.
1834 da Ýstanbul-Ýzmit posta yolunu ve ilk postahaneyi açtý. Posta teþkilatýnýn kurluþuna onay verdi fakat vefatý nedeniyle bu kurum 23 ekim 1840 da oðlu padiþah Abdülmecid e nasip oldu.
Ýlk Karantina uygulamasýný O baþlattý.
1839 yýlýnda Saltanat iþlerini "Mabeyn-i Hümayun" adý altýnda örgütleyerek Sarayýn özel yaþamýndan tamamen ayýrdý.
Sonraki Padiþahlardan Abdülmecid ve Abdülaziz in babasý...
Sultan 5.murat,2.Abdülhamit, 5.Mehmet Reþat, 5.Mehmet Vahidettin in dedesidir.
Hekimler Osmanoðullarý nýn büyük hükümdarlarýnýn bu sonuncusunun yakalandýðý Veremden kurtulamayacaðýný biliyorlardý .Ama bir yoksul hastalýðý sayýlan veremi kendisine yakýþtýramadýklarý için "Akciðer Ýltihabý" tanýsý koymuþlardý.
1 Temmuz 1839 da Verem den öldü.
Tüm bunlar Osmanlý nýn önünü açan kararlardý. 23 yaþýnda büyük bir soyun devamýndaki bir insanýn kararlarýyla bugünkü durumu baðdaþtýrmak ne kadar doðrudur,tartýþýlýr. Zamanýnda bu kararlar alýnmamýþ olsaydý,þimdi nerelerde olabileceðimizi hayal bile edemiyorum.Bir devri baþlattýðýný bilemeden aldýðý yenilik kararlarýnýn 2010 yýlýnda tartýþýlabileceðini öngörmemiþtir.Ama bilmeden de olsa baþlatmýþtýr.
Saygýyla & Sevgiyle kalýn....
|
