|
1. CERN
CERN Nükleer Araþtýrmalar için Avrupa Konseyi anlamýna gelen Fransýzca Conseil Européen pour la Recherche Nucléairesözcüklerinin kýsaltmasýdýr. Bu kurum, Ýsviçre ve Fransa sýnýrýnda yer alan dünyanýn en büyük parçacýk fiziði laboratuvarýdýr.1954 yýlýnda 12 ülkenin katýlýmýyla kurulmuþ olan CERN'in günümüzde 20 asil üyesine ilaveten Türkiye'nin de aralarýnda bulunduðu 8 gözlemci üyesi vardýr.
CERN'de yüzlerce bina, 3000 kiþilik destek personeli ve CERN personeli olan 2500 kadar fizikçi vardýr. Bunlardan 100 kadarý kuramsal fizikçilerdir. Diðerleri ise, çeþitli kuramlarýn araþtýrýldýðý deney düzeneklerinin projelerini hazýrlayan, yapýmýný saðlayan ve deneyleri yürüten deneysel fizikçiler ve mühendislerdir. CERN'ün kendi personeline ek olarak dünyanýn seksen ülkesinden yaklaþýk 8000 kadar fizikçi ve mühendis de CERN'de yer almaktadýr.
CERN'de en önemli yeri, yeraltýndaki Büyük Hadron Çarpýþtýrýcýsý (LHC) denilen parçacýk hýzlandýrýcýlarýnýn, olduðu bölgedir. Tarým arazisinin altýnda kilometrelerce uzanan dev makinalarda proton denilen atom parçacýklarý yahut atom çekirdekleri birbirleriyle çok yüksek hýzlarda çarpýþtýrýlýrlar. Örneðin özel görelilik kuramýna göre LHC'deki protonlar ýþýk hýzýnýn %99.999998'sine kadar hýzlanýnca protonun kütlesi de 7000 katýna (7 TeV) çýkacaktýr. 1956'da kurulan 28 GeV'lik eþzamanlý proton hýzlandýrýcýsýndan sonra 1976'da da 450 GeV'lik bir baþka hýzlandýrýcý daha kulanýma girdi. 1981'de geliþtirilerek çarpýþma halkasý olarak kullanýlabilecek duruma getirilen bu cihazdan bugün, dönüþümlü olarak parçacýk hýzlandýrýcýsý ve çarpýþtýrýcý olarak faydalanýlmaktadýr. Çarpýþmalar ile bazý kýsa ömürlü yeni madde biçimleri bu arada parçacýk fizikçilerinin ilgilendiði W ve Z parçacýklarý ortaya çýkarýlmýþtýr. CERN, Avrupa'nýn fizik alanýnda Amerika ve Rusya ile yarýþa girmesini saðlamýþtýr.
CERN
2. Uluslararasý Uzay istasyonu (ISS):
Uluslararasý Uzay Ýstasyonu (UUÝ, en. International Space Station, (ISS)), Alçak Dünya Yörüngesinde (ADY) dolanan bir araþtýrma merkezidir. 1998 yýlýnda yörüngede inþaatý baþlamýþ, ve 2011 yýlý itibariyle tamamlanmasý planlanmýþtýr. Görevlerin süresi ise 2015 yýlýna kadar planlýdýr. 2009'da yeni eklentilerin de yapýlmasýyla, Dünya'nýn en büyük yapay uydusu konumuna gelmiþ bir uzay istasyonudur.
UUÝ programý Birleþik Devletler Ulusal Havacýlýk ve Uzay Dairesi (NASA), Rus Federal Uzay Ajansý (ROSCOSMOS), Japon Uzay Ajansý (JAXA), Kanada Uzay Ajansý (CSA) ve 10 Avrupa ülkesinin bulunduðu Avrupa Uzay Ajansý (ESA) birlikteliðinde yürütülmektedir. Brezilya Uzay Ajansý (AEB), NASA ile yaptýðý ayrý bir anlaþma ile bu ortaklýða katkýda bulunmakta, Ýtalyan Uzay Ajansý (ASI) ise ESA'nýn UUÝ projelerine tamamen katýldýðý gibi, ayrý olarak da deðiþik anlaþmalarla katký saðlamaktadýr. Çin hükümeti ise Rus Uzay Ajansý ile birlikte programa destek saðlamak istediðini belirtmiþtir.
Uzay istasyonu, Dünya'dan çýplak gözle de görülebilir þekilde Alçak Dünya Yörüngesinde yerden 350 km kadar yükseklikte, saatte 27700 kilometrelik ortalama bir hýzla dolanmaktadýr. Bu hýzla bir gün içerisinde, yörüngesinde neredeyse 16 turu (15.7 tam olarak) tamamlar. UUÝ'na ilk Keþif 1 görevinden beri 2 Kasým 2000 tarihinden baþlayarak insanlý uçuþlar yapýlmýþtýr. 3 kiþilik mürettabat kapasitesi, son eklentiler ve gerekli enerjiyi saðlayabilecek yeni güneþ hücresi panelleriyle istasyonda, 6 kiþiyi çalýþabilecek duruma getirmiþtir. Ýstasyon þu ana kadar 16 farklý ülkeden görevli astronotlarý ve 6 uzay turistini aðýrlamýþ bulunuyor.
International Space Station (ISS)
3.Üç Boðaz barajý :
Çin, dünyanýn en büyük barajý olan "Üç Boðaz(3 Gorges Dam)"ý 13 yýl süren aralýksýz çalýþmanýn ardýndan resmen bitirdi.
Çin'in en büyük, dünyanýn 3. en büyük nehri Yantze (Yangzý) üzerinde yer alan barajýn tamamlanýþý bugün resmi törenle açýldý. Tören devlet televizyonundan naklen verilirken, burada sade bir törenin yapýlmasý dikkat çekti. Törende dev baraja son beton dökülürken, inþaat þirketinin yöneticisi Li Yong, Çin halkýna, Üç Boðaz barajýnýn tamamlandýðýný ilan ettikten sonra '' Çok gurur duyuyorum" dedi.
Çinli yetkililer inþaat kýsmý tamamlanan 2 bin 309 metrelik dev barajýn operasyonel olabilmesi için son jeneratörlerin yerleþtirilmesinin de yer alacaðý çalýþmalarýn 2008'e kadar devam edeceðini söyledi.
---Her yýl 50 milyon ton kömür tasarrufu saðlayacak---
Yetkililer, 1993'te yapýmýna baþlanýlan Üç Boðaz Hidro-Elektrik Santrali'nin her biri 700 megawatt kapasiteli 28 adet jeneratörün bir araya getirilmesi ile, toplam yýllýk elektrik üretim kapasitesinin 18 milyon 200 kilovata ulaþtýðýný kaydediyor. Çin enerjisinin yüzde 70'nden fazlasýný kömürden elde ediyor ve bu enerji her yýl 6 binden fazla madencinin hayatýna mal oluyor. Üretilen bu elektriðin her yýl Çin'de 50 milyon ton kömür tasarrufunu saðlayacaðý da belirtiliyor. Bunun ayrýca komþu ülkelerin çevre kirliliðinin azaltmasýnda büyük rol oynayacaðý ifade ediliyor.
Barajýn genel tepe uzunluðu 3035 metre, su alanýnýn normal su seviyesi ise 175 metre. Genel su kapasitesi 39 milyar 300 milyon metreküp olan baraj Hubei eyaletinin Yichang (Yiçan) kentindeki Sandouping ( Sendovpin) bölgesinde yer alýyor.
Barajýn burada yapýlmasýnýn nedeni ise nehir vadisinin çok geniþ olmasý ve tam ve sert granit üzerinde bulunmasý.
Barajýn yapýlmasý sonucu su seviyesinin yükselmesi ve bundan dolayý bölgedeki doðal dengeye zarar vermesi ile 1 milyondan fazla kiþinin baþka yerlere göç ettirilmesi konularý bazý çevrelerin tepkisine neden olmuþtu.
Baraj, elektrik üretme, selleri önleme, taþýmacýlýk, turizm, ekolojik koruma, su ürünleri yetiþtirme,çevre temizliði, ''kalkýnma niteliðindeki göç'', Çin'in güneyinden kuzeyine su nakledilmesi ve sulama gibi çok sayýda fonksiyonu gerçekleþtirmek için kullanýlacak.
Proje ile Yantze nehrinden kuzey eyaletlerine yýlda 48 trilyon litre su aktarýlacak. Üç Boðaz Barajý'nýn toplam maliyeti ise 25 milyar dolar olarak tahmin ediliyor.
Three Gorges Dam
4. Petronas Ýkiz Kuleleri :
Petronas Kuleleri, Malezya'da Petronas petrol holdingine ait ikiz kuleler. Toplam 452 m yükseklikle baþkent Kuala Lumpur 'da gökyüzüne yükselirler.
1996 yýlýndan, 2003 yýlýndaki Taipei 101 binasýnýn inþasýna kadar, birçok gökdelen listelemesinde, Dünya'nýn en yüksek yapýsý olarak kabul ediliyordu. Ancak en yüksek katý 378 m, çatýsý 403 m olan bina için bu sýnýflandýrma çok tartýþmalýdýr. Zira bu her iki noktada da Sears Kulesi (412 m ve 442 m) daha uzun olduðu gibi, anten dâhil toplam yüksekliði ise 527 m'dir.
170.m yükseklikte 41 ve 42.ci katlar arasýndaki çelik köprü ile kuleler birbirine baðlýdýr. Köprü 2000 yýlýnda kullanýma açýlmýþtýr. Uzunluðu 58 m olan bu köprü 750 ton aðýrlýðýndadýr. Köprünün ziyareti için ücretsiz verilen o günün sabahý 8.30'da daðýtýlýr ve genelde 2 saat içinde hepsi tükenir.(ücretsiz olan nedir? Tükenen nedir?) Kulelerin en uç çatýsý ziyarete açýk deðildir.
Kuleler, birçok alýþ veriþ merkezi, doðal bilimler müzesi "Petrosains" , bir senfoni orkestrasý, bir sanat galerisi ve birçok büro için alan saðlamaktadýr.
Kulelerden her biri 76 asansöre sahip olup, bunlarýn 29 tanesi her seferinde 26 kiþi taþýyan çift katlý asansörlerdir.Ýnþaat için 37.000 Ton çelik kullanýlan yapýda 32.000 de pencere vardýr.
Mimari tasarýmý "César Pelli & Associates Architects" mimarlýk bürosu yapmýþtýr. Büro bu iþinde , daha önce yaptýklarý kule projelerinde ki tecrübelerini kullanmýþtýr. Mesela bunlardan biri, inþasý gerçekleþmeyen Chicago'da ki "Miglin-Beitler Skyneedle" projesidir. Her iki kule de eþit karakeristik özellikler gösterir. Mimar César Antonio Pelli, çelik, beton ve camdan islami mimariyi temel alan bir yapý meydana getirmiþtir.
Petronas kuleleri öncelikli olarak iþ binasý olarak tasarlanmýþ olup , geleneksel ikiz konseptiyle , New York'daki Dünya Ticaret Merkezi'ne (World Trade Center) benzetilebilir.
Kuleleri en güzel gören manzara, 421 m yükseklikteki Menara Kuala Lumpur'dendir (Manera Kuala Lumpur TV kulesi).Menara KL, bir tepenin üzerinde bulunduðundan, Petronas Kuleleri'nin de üstünden yükselir. Böylelikle buradan 2 devasa kuleye yukardan bir bakýþ saðlanýr ki bu manzara geceleyin daha da etkileyicidir.
Petronas Twin Towers
5. Uzay Teleskopu Chandra:
Chandra X-ýþýnlarý Gözlemevi 23 Temmuz 1999'da NASA'nýn STS-93 göreviyle fýrlatýlmýþ bir uydudur. Uydunun adý, daha sonra nötron yýldýzlarýna dönüþen beyaz cüceler için mass limitini belirlemesiyle tanýnan Hint kökenli Amerikalý fizikçi Subrahmanyan Chandrasekhar'ý çaðrýþtýrarak anýsýný yaþatmak için verildi. Ayný zamanda "Chandra"Sanskritçe "ay" veya "parlayan" demektir.
Chandra
6. Palmiye adalarý- Dubai:
Birleþik Arap Emirlikleri’nin baþkenti Dubai kýyýlarýna 5-7 kilometre uzaklýkta inþa edilen ve toplam 1060 küçük evden oluþacak Palmiye Adasý, Dubai’nin turizm sektöründe yeni bir hareket kazandýracak. Dubai Veliaht Prensi Þeyh Muhammed Bin Raþid El Maktum’un da þiirlerine konu olan Palmiye Adasý, kazýklar üzerine kuruluyor.
Adanýn sadece inþasý için 2 milyar dolar harcanacaðý belirtilirken, BAE için önemli bir turizm beldesi özelliði taþýmasý bekleniyor. Araþtýrmasý ve planlamasý 3 yýl süren projeye göre, 5 bin kiþinin ikamet edeceði adaya 12 bin palmiye aðacý ekilecek. Oluþan dev palmiye görüntüsü uzaydan da görülecek. Ortasýnda 17 dal bulunan palmiye þeklindeki kompleks Dubai sahillerinde bulunan plajlarýn uzunluðunu da 120 kilometre artýrmýþ olacak.
Dubai Veliaht Prensi Þeyh Muhammed bin Raþid el Maktum’un projesi olan ve yapýmý devam eden Palmiye Adasý‘ndaki bin 385 villadan birinin ilk Türk sahibi ünlü iþ adamý Þehmuz Tatlýcý oldu.
Dubai Veliaht Prensi Þeyh Muhammed bin Raþid el Maktum’un projesi olan ve yapýmý tamamlanma aþamýsýna gelen Palmiye Adasý‘ndaki bin 385 villanýn diðer sahipleri arasýnda ise, dünya sosyetesinin ünlü isimlerinin yaný sýra, ünlü futbolcular David Beckham, Michael Owen ve Gary Neville’nin de bulunduðu öðrenildi. Villalarýn satýþ fiyatlarý gizli tutulurken en ucuzunun 1,5 milyon dolar civarýnda olduðu belirtiliyor. Adadaki villalar, Amerikan, Arap ve Avrupa kültürünün mimari tarzlarýnda yapýlýyor. Villalarýn mutfaklarýn yapým ihalesini ise Türk firmasý Eurodecor kazanmýþtý. Palmiye Adasý‘nýn inþasý 2002'de baþladý. 11 kilometre uzunluðunda olacak ada, palmiye aðacý þeklinde olduðu için projeye ‘Palmiye Adasý’ adý verildi. Dubai’nin kýyýdan 300 metre açýðýna yapýlan ada 17 bölümden oluþacak ve adada 28 deðiþik mimari formatta inþa edilen villalar ile oteller, golf sahalarý, botanik bahçeleri, alýþveriþ merkezleri ve marinalar bulunacak.
SATIÞLAR SON SÜRAT SÜRÜYOR
Arap Körfezi'nde inþa edilen suni palmiye adalar ilk yaþam belirtilerini kasým ayýnda verecek. Dubai'nin suni harikalarýndan ilki olan Palm Jumeirah'ýn ilk yerleþimcileri, 30 Kasým'da adaya ayak basacak. Arap Körfezi üzerinde inþa edilen palmiye adalar; Palm Jumeirah, Palm Jebel Ali ve Palm Deira, yatýrýmcý firma Nakheel'e göre 'dünyanýn sekizinci harikasý' olmaya aday... Ýnþaatýna 2002 yýlýnda baþlanan adalarýn ilki, 14 bin iþçinin geceli gündüzlü uðraþlarýnýn sonunda, ilk ev sahipleri ve misafirleri için kapýlarýný açýyor.
Yoktan var edilen ada
Dünyanýn en geniþ arazi ýslah projesi olan 31 km2'lik ada grubu Palm Jumeirah, milyonlarca ton kum ve taþýn beþ yýl boyunca Körfez'den ve taþocaklarýndan çýkarýlmasýnýn ürünü. Projeyi yürüten yatýrýmcý firma Nakheel, 30 Kasým'da adadan ev satýn alan 4 bin kiþinin evlerine geçebileceðini açýkladý. Palm Jumeirah, 2010 yýlýnda tam olarak bittiðinde, 60 bin sakini, 32 otel ve onlarca alýþveriþ noktasýndaki 50 bin çalýþaný ile tam bir yerleþim merkezi haline gelecek.
Palmiye adaya ulaþým ana karaya baðlý olan tek bir köprüyle saðlanýyor. Ancak Palm Jumeirah'a bu sene taþýnacaklarý üç sene boyunca sürecek inþaat çalýþmalarý ve yoðun bir turist akýný bekliyor.
Tamamý yabancý olan ev sahiplerinin büyük bir kýsmýný Britanyalýlar oluþturuyor. Üzerinde milyar dolarlýk evler bulunan adadaki en pahalý evlerden biri de David Beckham'a ait. Dubai hükümeti, Palm Jumeirah'ý günde ortalama 20 bin kiþi tarafýndan ziyaret edilecek bir turizm merkezi olarak görüyor.
7. Viaduc de Millau Köprüsü:
Millau viyadüðü, Tarn vadisini Fransa’ nýn güneyindeki Millau’ ya uzandýran bir kablolu, betonarme-çelik kompiziti bir köprü sistemidir. Tasarýmý, Michael Virlogeux (inþaat mühendisi) ve Norman Foster (Mimar) tarafýndan imzalanmýþtýr. 343 metre yüksekliðiyle, daha önce bahsettiðim Eiffel kulesinden bile tam 37 metre yüksektir. Ve dünyanýn, üzerinde araç trafiði olan en uzun köprüsü ünvanýný taþýmaktadýr.
Aslýnda, Paris’ i Montpellier’ e baðlayan A75- A71 otobanýnýn bir bölümünü oluþturur. Yapýmý 2004 yýlýnda tamamlandý ve bu yýlda trafiðe açýldý.
Bu köprü yaklaþýk 245 metrelik bir kolon bulundurmasý ile, 270 metredeki köprü gövdesiyle (araçlarýn seyir ettiði yükseklik) ve kolonlarýndan birinin 343 metreyi görmesi ile üç dünya rekoruna imza atmýþtýr.
Köprünün yapýmýndan önce, yol Millau þehrinin çevresinden dolanýyordu, bu viyadükle þehri çepeçevre dolanmak yerine nehirden uluorta Tarn’ dan Millau’ ya geçilebiliyor. Zaten “Viyadük”, karayolu projelerinde, arazideki çok büyük açýklýklarý geçmek için inþa edilen çok büyük köprülerdir diyebiliriz.
Bu köprüyü kullanmak hafif araçlar için sefer baþýna 5,6 euro ya mal oluyor. Köprünün iþletimi de, ayný zamanda yüklenici firmasý olan “Eiffage Group” tarafýndan yürütülüyor.
Köprü, 7 adet betonarme kolon ile desteklenmiþ, bu kolonlar, aþaðýda topraða 15 metre batýrýlmýþtýr, ve her biri en az 5 metre çaplýdýr. çelik gövdeli bir karayolundan ibarettir. Bu karayolunun yani sadece çelik gövdenin aðýrlýðý, 36,000 ton gelmektedir, ve köprünün bir ucundan diðer ucuna geçmek için tam 2,5 km yol kat ediyorsunuz. Köprü gövdesinin geniþliði de 32 metredir. Yani ortalama bir þerit geniþliðinin 1,7 metre civarýnda olduðunu varsayarsak, bu geniþliðe þerit sýðdýrsak yaklaþýk 18 þeritli bir karayolu olurdu. Ayrýca bu karayolunu delip aþaðýya bakmak isteyen birileri olacaksa :P 4,2 metrelik bir kalýnlýðý delmek zorunda kalacaktýr. Köprü güneyden kuzeye doðru %3′ lük bir eðimle yokuþ aþaðý bir seyir saðlar. Ve 20 km çaplý bir çember kadar viraja sahiptir.
Bu detaylar, otomobil sürücülerine farkýnda olmasalar bile seyir esnasýnda güvenlik ve konfor saðlayacak þekilde hesaplanmaktadýr.
Köprü, bizdeki Boðaziçi köprüsü’ ne benzer biçimde kablolu sistemle inþa edilmiþtir.
Köprünün yapýmýna 2001 yýlýnda baþlanmýþ ve bu köprü 2005 yýlýnda araç trafiðine açýlmýþtýr, ayrýca National Geographic Channel’ daki “MEGA STRUCTURES” ve Discovery Channel’ daki “EXTREME ENGINEERING” adlý programlara konu olmuþtur.
Köprü üzerinde bizdeki asfalta benzeyen, fakat köprünün çok büyük uzunluktaki çelik gövdesindeki genleþme-büzülmeden dolayý olabilecek deformasyonlara ayak uydurabilmesi için esnek bir bitümlü malzeme, kaplama olarak kullanýlmýþtýr. Bu malzeme, Appia adlý bir firma tarafýndan hazýrlanmýþtýr. Bu asfalta benzeyen çelik üzerindeki kaplama malzemesi, bu köprü için 10 yýl süren bir araþtýrma sonucu özel üretilmiþtir.
Ýnþasý 394 milyon Euro’ ya patlamýþtýr. Ve bu maliyetin, üzerinden geçen araç baþýna tahsil edilen geçiþ ücretiyle, yaklaþýk 75 yýlda kendini amorti edeceði hesaplanmýþtýr. Ayrýca yapýmcý firma, köpüye 120 yýllýk bir ekonomik ömür biçiyor.
8. Kuþ Kafesi :
Sebastian Coe’nun Kasým’da, 2012 Londra Olimpiyat Stadyumu sunumunda yere iðne atsanýz sesini duyardýnýz. Derin bir sessizlik ve zor tutulan esnemeler. Bu muydu yani? Mimar oldukça akýcý konuþsa da etrafýmdaki fotoðrafçý, kameramanlar ve gazetecilere ruh hali her þeyi dile getiriyordu. Ýyi bir iþ çýkarmýþ olabilir, fakat tasarým sanki neredeyse kasten cansýz gidiydi.
Dramatik bir tezatla, bu yýlki Pekin Olimpiyatlarý’nýn ana stadý oldukça sade ve çarpýcý. Ýþte size, çelik ve betonun, benzersiz bir binanýn –oldukça bilinen bir iþleve sahip olsa da- serüveni. Pek çok maðaza, restoran, kafe, bar ve toplanma mekânlarýnýn ince iþleri devam etse de, yapý neredeyse bitmek üzere. Zaman zaman yapýnýn inþasýnda 7.000 kiþi çalýþmýþ olsa da aceleye getirilmiþ deðil. Olaðanüstü kalitede bir iþ.
Eðer Çin 2008 Olimpiyatlarýyla dünyayý etkilemeye çalýþýyor ise, stadyum ve diðer yapýlar –Su Sporlarý Merkezi ve Dijital Pekin (Olimpiyatlarýn “karargâhý”)- bunun için oldukça çarpýcý örnekler. Sinsi Londra Olimpiyatlarý’nýn, Zaha Hadid tarafýndan tasarlanan, dalgaya benzeyen yüzme havuzu Londra için bir umut ýþýðý olsa da, arkasýna saklanabileceði tek þey ileride Stratford Seddi diye anýlmak olacak olan asýk suratlý binasýnýn, Çin’in yükselttiði tasarým standartlarýyla mücadele etmesi gerekecek.
Þu an, Pekin Stadý, hemen yanýndaki uzun bulvarlardan görünebilse de, ulaþmak mümkün deðil. Giriþler, kalýn yeþil parkalý ve kürklü þapkalý korumalar tarafýndan tutuluyor ve içeriye sadece uzaktaki köylerden gelen ve günde sadece 3 £ kazanan iþçiler girebiliyor. Ýçeride, stadýn bulunduðu yerde, bitmiþ yapýnýn üzerindeki yüksek yürüme yollarýnda, ellerinde kaynak makineleriyle iþçiler dolaþýyor. Kimileri ise güvensiz bir þekilde çelik kýsýmlarýn üzerinde yürüyorlar; þu ana kadar en az 10 kiþinin düþüp öldüðü söyleniyor.
Uzaktan dahi fark edilen, yakýnlaþtýkça akýllarý baþtan alacaðýný ispat eden yapý, içine girildiðinde ise baþ döndürüyor. Çinliler, beþ yýl önce Ýsviçreli mimarlar Herzog & de Meuron, Arup ile Çin Mimari Tasarým ve Araþtýrma Grubu tarafýndan sunulur sunulmaz yapýya Kuþ Yuvasý ismini takmýþlar. 320 metre uzunluðunda 297 metre geniþliðinde olan yapýnýn yüksekliði 69 metre. 41.875 ton aðýrlýðýndaki þaþýrtýcý çelik kafes, 91.000 kiþilik oturmaya sahip kýrmýzý, beton arenayý çevreleyip, sarýyor. Uzaktan katý bir yapý gibi dursa da yaklaþtýkça týpký bir Çin bulmacasýný anýmsatan telkari bir iþlemeye benziyor.
Jacques Herzog 12 metre derinliðindeki kafesi, kiriþleri, merdivenleri ve diðer çelik elemanlarý aðaçlar ve dallarýna gönderme yaparak, arenanýn oluþturduðu iç ve Olimpik Park’ýn oluþturduðu dýþ mekân arasýnda huþu veren bir tür “mimari orman”a benzetiyor. Ýçeride, neredeyse tam bir daire oluþturan kýrmýzý beton stadyum, herkesin oyunlarý eþit mesafeden izlemesine imkân veriyor. Böylece Wembley gibi kimi iddialý diðer stadyumlardan farklý olarak amacýna daha uygun bir hal alýyor. Plastik oturma sýralarýnýn üzerinde, güvenilir, dakik saatlerin de üzerinde fýrtýna ve güneþi engelleyen (Olimpiyatlarýn yapýldýðý Aðustos ayýnda Pekin çok sýcak ve gök gürültülü oluyor) ve de karmaþýk beton iskeleti örtmeye yarayan basit bir membran yer alýyor.
Oyunlar bittiðinde, stadyum sportif ve kültürel etkinliklerin yaný sýra, Çinliler tarafýndan çok sevilen bayrak gösterileri ve rock konserlerine de ev sahipliði yapacak. O zamana kadar, stadyum yine Herzog & de Meuron tarafýndan tasarlanan, geleneksel Çin temalarýný konu eden çaðdaþ oyunlarýn oynanacaðý, peyzaj da tamamlanmýþ olacak.
Tabii herkes –en azýndan Herzog & de Meuron’la birlikte tasarýmda çalýþan Ai Weiwei- Kuþ Yuvasý’ndan o kadar da hoþnut deðil. Ai Weiwei geleneksel Çin sanatýna karþý çýkmak adýna, Han Hanedanlýðý’na ait 2.000 yýllýk bir vazoyu parçalamýþ, 2000 yýlýnda da Þanghay, Xinijang bölgesindeki bir çalýþma kampýnda “Fuck Off “ isimli tartýþmalara sebep olan bir etkinliðin küratörlüðünü üstlenmiþti. Babasý 1950’de, Çin’in en takdir edilen modern þairlerinden Ai Qing “devlet düþmanlýðý ve saðcýlýkla” suçlanmýþtý. Ai Weiwei, düþünce özgürlüðünün hala hoþ görülmediði bir ülkede, düþüncelerini açýklama eðiliminde. 2008 Olimpiyatlarýný bir tür “yapmacýk gülümsemeye” benzetiyor ve her ne kadar stadyumu beðense de Çin’in gerçek politikalarýný gizleyen bir “halkla iliþkiler numarasý” diye adlandýrýyor. Duruþu, her ne kadar mimarisi ve sporcularý olaðanüstü olsa da uluslar arasý spor etkinliklerinin her zaman nazik politikalar ve dostlukla el ele gitmediðini hatýrlatýyor.
Kuþ Yuvasý, Pekin Olimpiyatlarý’nýn ikinci önemli yapýsý Su Küpü’nün ya da resmi adýyla Ulusal Su Sporlarý Merkezi’nin yanýnda bulunuyor. Avustralyalý mimarlar PTW, Arup, Shenzen Tasarým Enstitüsü, Çin Ýnþa ve Mühendislik Þirketi tarafýndan tasarlanan bu harika yapý henüz açýldý ve þu an Çin Yüzme Müsabakalarýna ev sahipliði yapýyor.
Esas olarak Su Küpü, 17.000 koltukla çevrili büyük bir yüzme havuzunu içeren, 50 milyon Sterlin deðerinde çelik ve betondan devasa bir kutu. Cephedeki doku, Cornwall’s Eden Centre’da da kullanýlan ileri teknoloji ürünü ETFA, cam yerine kullanýlan hafif bir malzeme ile oluþturulmuþ. Doku, organik ve rasgele bir görünüm elde etmek için sabun köpüðünden esinlenmiþ.
Büyük bir kutuyu, sýrf eðlence olsun diye deðil ama, bir mimarlýk ve mühendislik harikasýna çevirebilmek gerçekten de oldukça zekice. Üstelik oldukça da yetkin bir tasarým, yastýklar güneþ ýþýðý ile ýsýnýyor ve havuzun içindeki su ve binanýn ýsýtýlmasýnda kullanýlýyor. Gerçekten de oldukça etkileyici. Akþam ise, bu ekstra bir bonus, Su Küpü dýþarýdan harika görünen hoþ bir havuz maviliðine bürünüyor; görünce kendinizi gidip yakýndan bakmaya mecbur hissettiðiniz binalardan birine dönüþüyor.
Üçüncü ve sonuncu önemli yapý ise Amerika ve Çin’de eðitim alan Pekinli bir mimar Zhu Pei tarafýndan tasarlandý. Dijital Pekin: Ýleride dijital tasarýmlar ve teknolojilerin sergileneceði bir müze ve sergi mekâný ve ayný zamanda kent için kullanýlmak üzere bir iletiþim merkezi olarak tasarlanan oyunlarýn kontrol ve bilgi merkezi. Ýlk bakýþta 1960’larda IBM’in bilgisayarlarýnýn dikey halini anýmsatan Zhu’nun tasarýmý, stadyum belirgin bir kontrast oluþturacak þekilde bir dizi yüksek yapýdan oluþuyor.
Binayý güzel kýlan þey ise, malzemelerin Zhu tarafýndan yaklaþtýkça belirginleþen alýþýlmadýk kullanýmý. Döþemelerde kullanýlmak üzere Çinli bir firma ile iþbirliði sonucu ortaya çýkan lifli özel malzeme sürekli deðiþen dijital imajlarýn yansýtýlmasý için de oldukça uygun. Ayný zamanda binanýn içinde bilim kurgu filmlerinde görünenlere benzer köprülerde kullanýlabilecek kadar da güçlü bir malzeme. Garip bir biçimde binanýn dýþ duvarlarýnda, taþ görünümü verecek þekilde alüminyum ile kompozit paneller olarak kullanýlmýþ. Bu teknik konserve kutusu üreten Çinli bir firma tarafýndan geliþtirilmiþ. Oldukça yaratýcý –sonuç ise harika.
Zhu, son yýllarda, taklide, geleneksele dayanmadýðý kadar batýlý çaðdaþlarýndan da farklýlaþmaya çalýþan modern bir Çin mimarisini kurmaya çalýþan, kendi stüdyosunu kurabilmiþ sayýlý mimarlardan biri. Zhu’nun Olimpiyat projesindeki en büyük lüksü zaman olmuþ. Çoðu modern Çinli mimardan olabildiðince hýzlý ve ucuz tasarýmlar yapmasý bekleniyor ve bu yüzden ustalýklarýný ve orijinal fikirlerini ortaya koyabilmek için zamanlarý az ve çok deðerli oluyor. Buna raðmen Olimpiyat yapýlarýný uygulanmasý beþ yýla yakýn bir süreyi buldu.
Ve bütün bunlarýn hepsi sadece yaz oyunlarý için deðil. Her birinin ileriki yýllarda –türlü politik ve ekonomik koþullarý göz önüne alarak- geliþecek olan Çin mimarisine yeni ve özel önerileri var. Sadece bu sebepten bile, hepsi birer altýn madalyayý hak etse de, Kuþ Kafesi kendi alanýnda ayrý bir ödülü gerektiriyor. Tasarýmlar önümüzdeki ay Londra’da açýlacak olan V&A’s China Design Now’da sergilenecek, ama hiçbir þey gerçeði gibi olamaz. Herzog & de Meuron Çinli bir iþçi ordusu ile gerçekten de Olimpik tasarým ortaya koymuþ.
9. Burj-Al-Arab oteli :
Burj Al Arab (Arapça: برج العرب "Araplarýn Kulesi") Dubai, Birleþik Arap Emirlikleri'nde lüks bir oteldir. Ýsmi Yelken Otelolarak geçmektedir.
Yapýmýna 1994 yýlýnda Basra Körfezi yakýnlarýnda baþlanan otel 1 Aralýk 1999 yýlýnda kapýlarýný müþterilerine açmýþtýr. Otel deniz kýyýsýnda önceden büyük kaya bloklarýnýn denize indirilmesiyle oluþturulan bir adacýk üzerine kurulmuþtur. Otel dünyanýn ilk 7 yýldýzlý oteli olmakla ün yapmýþtýr. Ve otele konaklama haricinde günübirlik 100$'a kültür gezileri düzenlenmektedir.
Burj Al Arab, Arap Kulesi anlamýna gelse de, mimari açýdan denizde yüzen bir yelkeni andýrdýgý için Yelken Otel de denilmektedir.
Otelin dýþ yüzeyi hem mevcut aðýrlýðý azaltmak hem de sýcak havanýn sirkülasyonunu saðlamak amacýyla büyük bez kumaþlardan yapýlmýþtýr. Bu yönüyle de geceleri projektörlerle aydýnlatýlan dýþ yüzeyde deðiþik renk figürleri oluþmaktadýr.
Otelde sarý olan her nesne ya som altýndan ya da varak altýn kaplamadan oluþmaktadýr.
Müþterilere kendilerini Burj Al Arab'ýn büyülü atmosferinde hissedebilmeleri için otele ulaþýmlar Rolls-Royce marka taksilerle yapýlmaktadýr.
Burj
10. Kingda Ka Roller Coaster:
Bu devasa þey 3.5 saniyede saatte 200 km’nin üzerinde bir hýza ulaþabiliyor. Daha sonra saða doðru dönerek yaklaþýk 140 metre dikey olarak týrmanýp 127 metre boyunca döne döne iniyor. Roller coaster’larýn tartýþmasýz kralý size hayatýnýzýn en korkutucu 28 saniyesini yaþatacak. En tecrübeli ve gözü pek macera tutkunlarýnýn bile betini benzini solduruyor. Kingda-Ka’yý New York’un 100 km dýþýndaki dünyanýn en büyük eðlence parký olan Six Flags Great Adventure eðlence parkýnda bulabilirsiniz.
Kingda Ka
11. Rungnado May Day Stadyumu:
Futbolseverin mabed diye tanýmladýðý statlarýn büyüsü her zaman farklýdýr. Binler bir araya gelir, bir takým uðruna kendilerinde þovlarýný sergilerler. Bu alanda en þanslý olan stadyum, yani dünyanýn en büyük stadyumu ise tahmin edilenin aksine Avrupa dýþýnda. Kuzey Kore'deki Rungrado May Day Stadyumu tam 150 bin kiþi kapasiteli. Kuzey Kore'nin baþkenti Pyongyang'da bulunan stat Taedong nehri üzerindeki Rungna adasýnýnýn tamamýný kapsýyor. Genellikle büyük kutlamalar için kullanýlan stat 1989 yýlýnda tamamlanmýþtý. Maracana Stadyumu'nun kapasitesinin azalmasýyla Rungnado dünyanýn en büyüðü olmuþtu.
May Day stadyumu
12. Akashi Kaikyo Suspension köprüsü :
Akaþi Kaikyo Köprüsü, Japonya'da, Kobe þehri ile Avaci adasýný birbirine baðlayan, dünyanýn en uzun asma köprüsüdür. 1991 metre uzunluðundadýr.
Akaþi Boðazý'ný birbirine baðlama fikri yaþanan bir felaket üstüne ortaya çýkmýþtýr. 1955'de 100 çocuk taþýyan bir feribotun baþka bir feribotla çarpýþmasý ve 168 kiþinin ölmesi üzerine köprü inþasý için politik baskýlar artmýþ, inþaat 1988'de baþlamýþ ve 10 yýl sürmüþtür. Köprü, 5 Nisan 1998 günü trafiðe açýlmýþtýr. Köprü, 1990 metre uzunluðunda yapýlmýþ, 17 Ocak 1995'te ki Kobe Depremi'nden sonra 1 metre daha uzatýlmýþtýr.
Akaþi Boðazý, dünyanýn en yoðun bir deniz trafiðine sahip (günde 1000 gemi) boðazýdýr, üstelik tayfun bölgesinde yer alýr, rüzgarýn hýzý saatte 290 km'ye kadar ulaþýr. Bu köprünün inþaatýnda asma köprü teknolojisi en son sýnýrýna ulaþmýþtýr.
Akashi Kaikyo
13. Mead gölü :
Las Vegas’ a yaklaþýk yarim saat uzaklýkta bulunan bu göl, aslýnda yapay bir göldür. Dünya üzerinde bulunan yapay göllerin en büyüklerinden biri olan Lake Mead’ de yüzme, yelken, balýkçýlýk gibi su sporlarýnýn yaný sýra, göl kenarý yürüyüþleri ve dað týrmanýþlarý da oldukça popülerdir. Daha çok yerel halk tarafýndan bilinen Lake Mead, çölün ortasýndaki bir serap gibidir. Yýlýn 6-7 ayý yüzülebilen bu gölde mevsimlere baðlý çeþitli su sporlarý ve yarýþlarý da düzenlenir. Göl 1930’ da Hoover Dam’ in inþa edilmesini takiben yapýlmýþtýr.
Lake Mead
14. Genesis gemisi :
Merkezi ABD-Florida-Miami`de bulunan dünyanýn ikinci en büyük transatlantik gemi iþletmecisi Royal Caribbean`ýn dünya deniz hatlarý dairesinin baþkan yardýmcýsý Harri Kulovaara, ``çatal-býçak-kaþýk-peçete ve tüm sanat donatýsýyla`` gemide her tür gereç dahil tüm gemi yapým ve donatý masrafýnýn 1.24 milyar dolar (1,03 milyar avro) tutacaðýný, bunun da tarihin en pahalý gemi yapýmý olduðunu belirtti. 220 bin gros-tonluk gemiyi inþa edecek Aker Tersaneleri 13 bin kiþi çalýþtýrýyor ve Norveç, Finlandiya, Almanya, Romanya veBrezilya`da gemi inþa ediyor. Genesis gemisi, 5 bin 400 ila 6 bin 400 yolcu alacak. Genesis Gemisi`nin su taþýrma hacmi 100 bin ton. Bu da ABD`nin Nimitzuçak gemisinin 97 bin tonluk ``deplasman``ýný gölgede býrakýyor. Dünyanýn en büyük transatlantik iþletmecisi ``Carnival`` þirketinin yetkilisi, Caribbean`ýn giriþimi karþýsýnda ``Pinnacle`` tasarýsýndan vazgeçtiklerini bildirdi. Halen en büyük transatlantik 151.400 groston`luk (groston: 2,83 metreküp) Queen Mary 2`yi Carnival-Cunard þirketi iþletiyor. Caribbean, bu arada 160 bin ton`luk ``Freedomof the Seas``i suya indirirerek Haziran ayýnda iþletmeye hazýrlanýyor.
Project Genesis
15. Hangzhou Bay Köprüsü:
35 km uzunluðundaki Hangzhou Bay Transoceanic Köprüsü, dünyanýn en uzun köprüsüdür. Köprü bölgedeki trafik yoðunluðunu azaltmak için tasarlanmýþtýr. 2003 yýlýnda projesi onaylanana kadar on yýl süreyle fizibilite testinden geçmiþtir ve nihayet 1 Mayýs 2008 tarihinde açýlmýþtýr. Köprünün yapýmý içn toplamda 11.8 milyar dolar harcanmýþtýr.
Hangzhou Bay Bridge
16. Channel Tunnel:
Manþ Tüneli, Ýngiltere ile Fransayý denizden birbirine baðlayan tünel. Manþ Denizinin tebeþir kayalarýndan meydana gelen tabanýnda kolayca tünel açýlabilceðini düþünen bir Fransýz mühendis, 1802'de Dover Boðazýnda iki kýyýyý birleþtiren bir tünelin yapýlmasýný teklif etti. Napolyon tarafýndan beðenilen teklif savaþ yüzünden askýya alýndý. Bu tür teklifler 19. yüzyýlda defalarca gündeme geldi. 1880'li yýllarýn baþlarýnda bazý özel kuruluþlar iki kýyý arasýnda bir demiryolu tüneli yapmak için kazýlara baþladýlar. Tünel 1800 m'ye ulaþtýðýnda basýnýn, Ýngiltere'nin güvenliði açýsýndan projenin tehlikeli olduðu hakkýndaki kampanyasý yüzünden yapým durduruldu.
Manþ Tüneli yüzyýlýmýzýn mühendislik harikalarýndan biridir. 14.000 iþçinin görev aldýðý bu projede, milyonlarca metrik tonluk taþ, toprak ve çamurun atýlmasý için son derece geliþmiþ kazý makineleri kullanýlmýþtýr. Bunlardan devasa iki kazýcý, kocaman birer solucan gibi, kanalýn iki ucundan kazmaya baþlamýþtýr. Her biri bir lazer ýþýný yardýmýyla yönlendirilmiþtir. Kanalýn üç buyutlu haritasýný hafýzalarýnda saklayan bilgisayarlar, lazer ýþýðýnýn geliþ açýsýný sürekli kontrol etmiþlerdir. Ayrýca tünel, Fransa ve Ýngiltere ortak yapýmýdýr.
Fransa ve Ýngiltere hükümetleri 1960'lý yýllarýn ortalarýnda tünelin yapýlmasý için tekrar anlaþtýlarsa da daha sonra yüksek maliyetleri gerekçe gösteren Ýngiltere, 1970'li yýllarda yapýmý durdurdu. Bu süre içinde tünelin her iki taraftan 2,4 km'lik kýsmý kazýlmýþtý. Manþ Tüneli 1986'da tekrar gündeme geldi. Proje Fransýz ve Ýngiliz firmalarýndan meydana gelen bir konsorsiyum tarafýndan çok sayýda bankadan borç alýnarak ve hisse senedi çýkarýlarak finanse edildi. Dover ile Calais'yi birbirine baðlayan tünel 147 km uzunlukta olup, 1991'de tünel açma iþlemi tamamlandý.
Tünelin su altýndaki bölümünün uzunluðu 38 km olup, yeryüzünün en uzun su altý tünelidir.
Eurotunnel
17. Singapore Flyer:
160 milyon Dolar’a mal olan Singapur’un devasa seyir çemberi, üç yýlda tamamlandý. Adayý 360 derece izleme þansý veren dönme dolapta her birinde kendi havalandýrma sistemi bulunan, 26’þar kiþilik 28 kapsül yer alýyor.
42 katlý bir binaya eþdeðer uzunluktaki Singapore Flyer, London Eye’dan 30 metre daha yüksek. Berrak havalarda en üst noktadan Malezya ve Endonezya kýyýlarýný görmek mümkün olabiliyor. Dönme dolabýn giriþindeki, bilet satýþ birimlerinin ve tam merkezinde bir tropik yaðmurormaný modelinin de yer aldýðý üç katlý binada, alýþveriþ mekanlarý bulunuyor.
Singapore Flyer, þimdiden Eylül 2008’deki Formula 1 Singapore Grand Prix’in heyecanýný yaþayan ülkeye turist çekebilmek amacýyla inþa edilen yapýlardan biri.
Singapore Flyer
18. Pan STARRS-1:
Bu dev kamera gök bilimcilerin en popüler gözlem noktalarýndan biri olan Hawaii'de kurulmuþ durumda. Panoramic Survey Telescope and Rapid Response System (Pan-STARRS) yani "panoramik gözlem teleskopu ve hýzlý tepki sistemi" olarak adlandýrýlmýþ bu 1.4 Gipapiksellik dev kameranýn görevi ise gök yüzünü sürekli olarak izleyerek dünyaya doðru yönelmiþ olan ve risk oluþturan gök taþlarýný takip etmek. 300 metrelik gök taþlarýný bile henüz uzak sayýlabilecek bir mesafedeyken tespit edebilecek kapasiteye sahip olan Pan-STARRS'ýn gözlem yeteneði þüphesiz ki son derece geliþmiþ ama insan þu "hýzlý tepki" kýsmýnýn ne olduðunu da merak etmeden duramýyor...
Pan STARRS-1
19. MareNostrum:
Avrupa, IBM'in Ýspanya Eðitim ve Bilim Bakanlýðý için geliþtirdiði MareNostrum (Bizim Deniz) adlý süper bilgisayar sayesinde dünya sýralamasýnda üst sýralara týrmandý. MareNostrum, Avrupa'nýn en güçlü süper bilgisayarý.
IBM tarafýndan Ýspanya Eðitim ve Bilim Bakanlýðý'na kurulan “MareNostrum (Bizim Deniz)” adlý süper bilgisayar açýlýþý ile birlikte kýrdýðý Linux performansý rekoru ile Avrupa'nýn en güçlü süper bilgisayarý olduðunu ilan etti. Dünyanýn en hýzlý beþinci süper bilgisayarý olan Mare Nostrum, ilave hava soðutmasý olmayan dünyadaki nadir süper bilgisayarlardan.
IBM'in POWER iþlemcili eServer Blade Center JS20 ince (blade) sunucularýndan oluþturulan MareNostrum, Linux iþletim sistemi temelli. Tamamlandýðýnda 4564 POWER iþlemcisi barýndýracak olan sistem, þu anda 3564 iþlemci ile çalýþýyor ve LINPACK mukayese testlerine göre 31.363 Teraflops performans düzeyine eriþiyor. Tüm iþlemcileri kurulduðunda bu rakam 40 Teraflops'a çýkacak.
MareNostrum, üst düzey bilimsel araþtýrmalarda ve çeþitli sektörlere yönelik uygulamalarýn geliþtirilmesi çalýþmalarýnda kullanýlacak. Avrupa'nýn en güçlü süper bilgisayarýnýn gücünden, gen, hastalýk, ilaç ve protein araþtýrmalarýnda; karmaþýk iklimsel ve meteorolojik verilerin hesaplanmasýnda; deprem, sel ve orman yangýný gibi doðal felaketlere yönelik yapýlan araþtýrmalarda; ekosistem çalýþmalarýnda; ve endüstriyel araþtýrmalarda kullanýlacak.
MareNostrum
20. San Alfonso Del Mar:
Þili'nin Algarrobo kentindeki San Alonso del Mar tatil köyünde, uzunluðu 1.000 m'den fazla, 8 futbol sahasý büyüklüðünde.
Sýcaklýðý 26° C, 250.000 m3 temizlenmiþ ve filtrelenmiþ deniz suyu. Maliyeti 1.34 milyar euro... Þili’nin San Alfonso del Mar kentinde bulunan Crystal Lagoons Oteli, özel okyanus yaptý. Otel yetkilileri havuzu tüm özelliklerini þöyle anlattý: 20 dönümlük bir alana yayýldý ve 250 bin küp okyanus suyu barýndýrýyor. Uzunluðu ise 800 metre. Bu havuz sayesinde insanlar hem okyanusa giriyor hem de tehlike ve rahatsýz olmadan tatilin tadýný çýkarýyor. Her türlü su sporu da yapýlabilir. En gözdeleri ise kano ve yelkenli. Temizlik, klasik klorlama sisteminin yerine havuzun muhtelif 150 duvarýna yerleþtirilmiþ sensörlerle yapýlýyor. Sensörler havuzun kirlenen bölgelerini lokal olarak belirliyor ve kimyasallar yollayarak sterilizasyon saðlanýyor. Böylece geleneksel sistemlerin aksine 10 kat daha az malzeme kullanýlýyor.
San Alfonso Del Mar
|
