|
Toplumsal özeleþtiri ile yanlýþlýklar doðru tespit edilmeli ve çözülmelidir. Neden toplumsal yaþantýmýzda çarpýklýklar var?
Neden ABD, AB ülkeleri veya Japonya gibi bizde birçok þey yolunda gitmiyor?
Neden çarpýklýklarýn ardý arkasý gelmiyor?
Toplumsal yaþam neden birçok noktada týkanýyor?
Modern toplumlarýn, olmazsa olmazlarý arasýnda yer alan, plan, program, konjonktür, ekonomi, finansman, teknoloji, sistemçok önemli kelimeler.
Toplumumuzda bireysel, tüzel veya kamusal olarak bunlarý ne kadar uygulayabiliyoruz?
Bu kavramlarý ne kadar benimsemiþiz?
Neden hâlâ benimseyemeþiz?
Örneðin, plan kelimesi, dilimize Fransýzca’dan girmiþtir.
Biz bu kelimeden ne anlýyoruz?
Bugünlerde ilk akla gelen;
“Plan yapma!”
Yani plan kötü bir þey.
“Onun iþi gücü plan...” derken, aslýnda bu kelimenin ruhunu hangi manalar ile doldurmuþuz?
Bir inþaatýn planýný sorsanýz size gülerler. Bir þekilde çizilen inþaat planlarý nedense hep kaybolur.
“Planlý adam” dediðimizde ise yarýn ne yapacaðýný bilen, anlamýnda kullanýyoruz.
Japonya’da bir ajanda almýþtým kendime. Ýlk sayfalara bakarken þunu gördüm. Yýllara göre kiþisel plan. “Bu sene kaç yaþýndasýnýz?" Ve ajanda otuz seneyi kapsýyor! Tek tek yazdým, bir baktým altmýþ yaþýna geliyorum.
Ürktüm!
Hiç düþünmemiþtim, hayatýmý bu kadar planlamayý!
Bu kelime bize çok yabancý. Bazý ülkeler ise planlarýný elli yýllýk yapýyor.
Buna benzer “program, konjonktür, ekonomi, finansman, teknoloji, sistem…” gibi diðer kelimeler bizim için hep devþirme yoluyla olmuþ. Dilimize girse de yaþantýmýza girmemiþ.
Buna benzer þekilde, yine somut örnekleri proje kelimesinde görebiliriz. Yoldan on kiþi çevirseniz projeyi nasýl anlatýr merak ederim. Þu sýralar proje deyince doðalgaz borusu için yapýlan çizimler anlaþýlýyor. Ya diðer projelerimiz?... Daha büyükleri, GAP, (Güneydoðu Anadolu Projesi) Nasýl planlandý? Hangi kapsamda, hangi zamanlama ile yapýldý?Ne durumda? Proje yönetimi (Project Management) diye bir uzmanlýk alaný var.
En son projelerimizden Olimpiyat Kenti?
Proje
Plan
Program
Finansman…
derken sadece ortaya yanlýþ planlanmýþ bir stad çýkmadý mý? Yolu, çevre düzenlemesi olmayan, rüzgârdan top oynanamayan...
Gerçekten kelimeler bu kadar önemli. Çünkü kelimelerin beyinde alacaðý manalar davranýþlarý etkiler. Buna istinaden anlattýðýnýz, karþýnýzdakinin anladýðý kadardýr denmiþtir.
Sakýn bu kelimeleri dilimize uygularsak sorunun çözüleceðini söylemeyin.
Örneðin sistem kelimesine düzmek kelimesinden gelen düzen olarak çevriliyor.
Düzmek ise, yan yana sýralamak halbuki günümüz sistemleri peþ peþe sýralamaktan çok daha karmaþýk ve birbiri ile ilintili.
Çözüm ise planlý, programlý, finansman ayrýlmýþ eðitimli toplum.
Eðitim þart!
Yazboz tahtasýna dönen eðitim sistemi ile deðil. Nasýl eðiteceðimize de bir karar verebilsek…
Dr. Turhan Doðan
|
