|
EÐÝTÝM:
LÝSE ÜNÝVERSÝTE KOÞUSU
Ülkemizdeki üniversitelere giriþ sýnavlarý Dünya’nýn en zorlu maraton koþusudur sanýrým. Ön alýþtýrma yapýlan yollar çamurlu, çalýþtýrýcýlar yetersiz, kulüpler berbat, koþucular dünyadan habersiz. Helva yapmak istiyoruz ama þeker yerine tuz koymuþuz. Kaynat kaynat olmuyor. Olmaz. Malzeme eksik ve bozuk. Saðlam olsa da olamaz, helvacý yerine çamurcu oturmuþ.
Yargýçlýk için sýnav açýlmýþ, çok düþük notlar alýnmýþ. Bir yetkilinin çözüm önerisi, hukuk fakültelerini altý yýl yapmak.On altý yýl yapsanýz ne yazar? Tuzlu suyu iki gün kaynatsak helva olur mu? Ne yapalým? A’dan Z’ye bozuk olan düzeni düzeltmek için A’dan baþlamak gerekir kuþkusuz. Ancak, biz Z’ye gelinceye kadar elin oðlu Mars’a ayak basar. Öyleyse iþe A’dan baþlarken, B,C,D,…V…basamaklarýnda da akýlcý düzenlemeler yapalým. Örnek olarak, lise aþamasýnda bir antrenman planý yapalým. Bu güne deðin,öðrenim yýllarýný azalttýk,çoðalttýk.Ders programlarýný, çeþitlerini,saatlerini, deðerlendirme yöntemlerini, bir çok kez deðiþtirdik. Okullarý da çeþitlendirdik. Din lisesinden, fen lisesine bir çok lise açtýk kapattýk. Kapasitesi yüksek öðrenciler verimli sonuçlar aldý belki. Onlar her ortamda bir çýkýþ yolu bulabilmiþtir. Geneli düþünürsek, hiçbir zaman sonuçlar için
“Oh bee!..” diyemedi. Nasýl olsa bedava. Bir öneri de bizden:
*Tüm liseler ilk iki yýl ortak program uygulamalý. Ders olarak;
matematik,Türkçe, yabancý dil okutulmalý. Matematik okutmanýn amacý; matematiksel düþünce sistemini egemen kýlmak olmalý. Binlerce soru çözdürmek, matematik deðildir. Bir gram þeker için, bir ton keçi boynuzu yemek dönemi bitmeli. Türkçe okuyan da, düþündüðünü yazýlý ya da sözlü anlatabilmeli, okuduðunu da tam olarak anlayabilmeli.Ýki yýl sonunda bir yabancý dilde konuþur, okur yazar olabilmeli.
*Lisenin ilk iki yýlý bir çeþit ön lise ya da ilk bölüm biçiminde olacaktýr. Okutulacak az sayýdaki ders kulüp çalýþmalarýyla desteklenmelidir. Uygulamalar olamasa bile sanat eðitimi, saðlýk sporlarý gibi etkinlikler düþünülmelidir. Bu bölüm, ÖSYM biçimindeki bir sýnavla, okuldaki etkilikler sonucu yapýlacak puvanlamalarla deðerlendirilmelidir. Bu puvan ,öðrenci ve veli isteði göz önün alýnarak son iki yýlda bölümler ayrýlmalýdýr. Meslek yüksek okullarý hatta bazý fakülteler, ilk bölüm deðerlendirmesiyle öðrenci alabilir.
*Lisenin ikinci döneminde; matematik, Türkçe, fen, yabancý dil,
sosyal bilimler, sanat, din bilimleri, öðretmenlik gibi bölümler açýlabilir. Gereksinmelere ve fakültelerin önerilerine göre bölüm çeþitleri ve dersler düzenlenebilir. Fakültelere giriþin daha kolay ve gerçekçi olacaðý akla daha yakýndýr. Ýmam hatip, meslek lisesi tartýþmalarý da kendiliðinden çözülmüþ olur.
*Böyle bir düzende öðrenci-veli isteði ile okul deðerlendirmeleri önem kazanacaktýr. Kuþkusuz genel bir sýnavýn etkisi de önemlidir. Ancak bölümlere uygun fakülteler seçildiðinde bir puvan avantajý saðlanmalýdýr. Kýsa süre uygulandýktan sonra biraz politik görüþlere de kurban giden kredili düzene daha hesaplý kitaplý geçiþ üzerinde düþünülmelidir.
*Ulusal eðitimde dershane gibi yan kurumlara yer olmamalýdýr. Bu kurumlar için çok emek. insan gücü ve para harcandýðý da unutulmamalýdýr. Sistem içinde dershanelere de yer ayrýmalýdýr.
Eðitim kurumlarýmýz, özeliyle geneliyle; ilki ortasý yükseðiyle bizimdir. Bilimsel geliþmelerin yurdu olamaz. “Uygarlýk tüm dünyanýn ortak malýdýr.” Nerede bulunursa oradan alýnacaktýr. Ülkemizde de çok güzel uygulamalar yapýlmýþtýr. Ortak akýlla daha güzelleri de bulunabilir. Eski ilkokul kitaplarýnda bir öykü vardý: “Bilgiç Dede’nin Hayreti” Her þeyi bilen Bilgiç Dede, kor halindeki ateþi taþýmayý bir çocuktan öðrenmiþti. Avuca konulan kül üzerinde kolayca taþýnabilirdi. Biz de herkesin, çocuklarýn bile görüþlerine deðer vermeliyiz.
Feridun BAYRAM
|
