HANGÝ BAHARA DOÐRU? Gönül Çatalcalý
Bazý sihirli sözcükler vardýr, içimize ýlýk ýlýk bir þeyler düþüren. Temizlik, arýnma çaðrýþýmlarý yaratan. Bahar, iþte bu sihirli sözcüklerden biridir.
Bahar denince içimizi saran rahatlýk, damarlarýmýza yayýlan sýcaklýk, gözlerimizin içtiði sonsuz yeþil ve onun üzerine serpilmiþ küçük kýrmýzý noktalar, gelincikler düþer akýllarýmýza. Soðuk kýþ günlerinde yüzümüze tokat gibi çarparken rüzgâr, bir bahar güneþidir derinlerde beklenen.
“Þöyle yaný baþýma çimenlere uzan
Kulak ver gümbürtüsüne dünyanýn
Baharýn gençliðin ve aþkýn
Türküsünü söyleyelim bir aðýzdan.”
diyen Ataol Behramoðlu da baharý türkülerle bekleyenlerdendir. Türkülerin yanýk ezgileri, kavuþma çaðrýlarý, bahara baðlanmýþ büyük umutlar taþýr dizelerinde.
Bahar beklenendir. Deyimler de doðrular bunu.
“Baþka bahara kaldý umutlar…” deriz beklentilerimiz gerçekleþmediðinde.
Bahar mayýstýr belleklerde, baþka bir ay deðil.
Bir Mayýs ise “Bahar Bayramý.”
Kasabalarda yaþayanlar, çamlýklara, mesire yerlerine giderler mayýsta, eðlenirler ve ilkbaharý karþýlarlar. Üþüten, en çok da yoksullarý vuran kýþ bitmiþ, doða karþýsýnda herkesin eþit olduðu güneþli günler baþlamýþtýr. Ne odun kömür derdi kalmýþtýr ne çatý akmasý ne de romatizma aðrýlarý. Ýnsanlarý ev ve oda içlerine tutuklayan, devinimleri yavaþlatan soðuk bir yorgan, mayýsýn sihirli eli tarafýndan çekilivermiþtir.
Baharýn geldiðinin bir müjdecisi de badem aðaçlarýdýr. Bazen erken çiçek açarlar, soðuk vurur onlarý. Ývecenliklerinin kurbaný olurlar.
Aziz Nesin, “Arkadaþým Badem Aðacý” adlý þiirinde kendisiyle özdeþleþtiriyor onu.
Sen aðaçlarýn aptalý,
Ben insanlarýn.
Seni kandýrýr havalar,
Beni sevdalar.
Bir ýlýman hava esmeye görsün
Düþünmeden gelecek karakýþ...
Açarsýn çiçeklerini...
Bense hayra yorarým gördüðüm düþü...
Bir güler yüz bir tatlý söz...
Açarým yüreðimi hemen.
Yemiþe durmadan çarpar seni karayel,
Beni karasevda.
Hem de bilerek kandýrýldýðýmýzý,
Kaçýncý kez baðlanmýþýz bir olmaza.
Sevgili Aziz Nesin Türk halkýnýn yüzde atmýþýnýn aptal olduðu savýný ileri sürerken, halkýmýzýn gönül iþlerini, aþký abartýp karasevdalara sýk yakalandýðýný kastetmiþ olmasýn sakýn, yorumlananýn ötesinde!
Bir de ikinci baharlar vardýr. Kýrklý yaþlarda baþlayan ve yalnýzca yaþamý, var oluþlarýnýn nedenini yeniden belki de ilk kez keþfedenlerin çýktýklarý bir yolculuktur bu. Yaþlanýyor olmanýn kimselere hissettirilmemeye çalýþýlan acýsýný bir gün, apansýz, bir göz ya da ten iletiþimi ile üzerlerinden atanlarýn serüvenidir ikinci baharlar. O eþiði bir kez atlayanlar her daim genç kalýrlar. Ne yazýk ki çoðu insan bu silkinmeyi yaþayamadan yaþlýlýðýn kucaðýnda bulur kendini ve umarsýz kabullenir bedenin, ruhun yýkýmýný.
Bir mevsim þeridinde ilkbaharý ikinci kez yaþayan þanslýlardan olmayý dileyelim…
Bazý kiþiler için 1 Mayýs’ýn ’ýn anlamý çok daha baþkadýr.
“Ýþçinin emekçinin bayramý”dýr 1 Mayýs.
Bilindiði gibi bayramlar tatil günleridir ayný zamanda ama Türkiye’de “iþçi”, “emekçi” sözcüklerinden ürken hükümetlerin bu bayramý da bir türlü kabullenememeleri yüzünden 1935 yýlýnda ücretsiz tatil günü ilan edilen 1 Mayýs, 1981’de Milli Güvenlik Konseyi tarafýndan resmi tatil olmaktan çýkartýlmýþtýr. Üstelik devlet erkânýnýn, emniyetin, polisin hatta ona katýlmýþ askerin de en zor çalýþma günlerinden biri hatta en önemlisi haline gelmiþtir.
Ne olaylý, kanlý 1 Mayýs’lar gördük! En unutulmayaný, 1977’de Ýstanbul’da Taksim Meydaný’nda beþ yüz bin kiþilik kutlamada yaþananlardýr. Üzerlerine açýlan ateþ sonucunda ya da ezilerek yaþamýný yitiren otuz dört kiþi nedeniyle “Kanlý 1 Mayýs” olarak geçmiþtir tarihe. 1977’deki bu olaylardan sonra Taksim Meydaný 1 Mayýs kutlama gösterilerine kapatýlmýþ, Kadýköy’e kaydýrýlan kutlamalarda, 1996 yýlýnda polisin silahsýz göstericilere ateþ açmasý sonucunda 3 kiþi yaþamýný yitirmiþ ve 2005 yýlýna dek Kadýköy de 1 Mayýs kutlamalarýna yasaklý kalmýþtýr.
2008 Nisan’ýnda 1 Mayýs’ýn hükümet tarafýndan, “Emek ve Dayanýþma Günü” olarak ilan edilmesine karþýn, resmi tatil olma isteði reddedilmiþtir. Gerekçesi de bir günlük iþ gücü kaybýnýn devlete maliyetinin yüksekliðidir! Son yýllarda uygulanan, dini bayram tatillerini 9 güne çýkaran tatil cenneti Türkiye’de bu açýklama elbette çok gülünçtür ve yöneticilerin yalnýzca “izm”lerden korkmadýðýný, halkýn kendini meydanlarda ifade etmesinden nasýl ürktüðünü de gösterir.
Gelelim en yakýn 1 Mayýs kutlamasýna.
Yýl 2008.
Sendikalar hükümetle 1 Mayýs’ý Taksim’de kutlama konusunda uzlaþamamýþlar ve bazý sendikalar Taksim’e yürüme kararý almýþlardýr. Polis bu yürüyüþü engellemek için barikatlar kurmuþ, çeþitli yerlerde olaylar çýkmýþ, gaz bombalarý, tazyikli su ve boyalý su kullanýlmýþtýr. Hiçbir olaya zamanýnda müdahale edemeyen, Hýrat Dink cinayetinde, aylar öncesinden kendisine yapýlan ihbarlarý bile deðerlendiremeyen emniyet güçleri, 1 Mayýs’ta þahlanýp hastane önlerine bile gaz bombasý atarak parti binalarýný yangýn yerine çevirerek ne denli “baþarýlý” olduklarýný göstermiþler; olaysýz bitebilecek mitingleri kana bulmaktaki ustalýklarýný sergileme olanaðýný bir kez daha bulmuþlardýr.
Milenyumun 8. yýlýnda 1 Mayýs’ýn sicili de böylece lekelenmiþtir.
Bakalým 2010 Mayýs’ý neler getirecek, neler götürecek?
Erken çiçeðe duran badem aðaçlarýný soðuk vuracak mý bu yýl; yoksa badem aðaçlarý akýllanýp baharý mý bekleyecekler?
Yoksa yoksa artýk çiçek açmaktan vaz mý geçecekler tümden, bilinmez.
|
